[{"id":1,"page":false,"parent_id":null,"name":"Reizen","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":2,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met de trein","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":7,"page":true,"parent_id":2,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":17,"page":null,"parent_id":7,"name":"Wat kun je doen tegen prikkels? (geluid, geur, licht, temperatuur, pijn en reisziekte)","introduction":null,"content":"## Geluid\n\n* Er kunnen veel geluiden in het station en in de trein zijn. Gebruik hulpmiddelen tegen het geluid zoals oordoppen, oortjes of een koptelefoon. [Klik hier](47) voor alle hulpmiddelen om geluid te verminderen.\n* Luister naar je muziek of podcasts om omgevingsgeluiden niet te horen.\n* Een haarband, muts of oorwarmers kunnen helpen om geluid te filteren.\n* Probeer in een stiltecoup\u00e9 een plekje te vinden. Daar mogen mensen niet praten.\n\n## Geuren\n\n* Draag een mondkapje, sjaal of buff tegen de geuren om je heen.\n* Gebruik je eigen parfum of aftershave tegen geuren om je heen. \n* Je kunt ruiken aan een zakdoek waarop je een lekkere geur hebt gespoten.\n* Het kan helpen om geurende balsem (bijvoorbeeld Noxo Odor) onder je neus te smeren.\n\n## Licht\n\n* Heb je last van het licht in de trein zet dan een zonnebril, pet of capuchon op. \n* Ga in de trein aan de kant zitten waar geen zon naar binnen schijnt.\n\n## Temperatuur\n\nHet kan in de zomer warm en in de winter koud zijn in de trein en op het perron. Houd daarom rekening met de kleding die je aantrekt als je met de trein reist. Als het warm is kun je ook een waaier of een miniventilator meenemen. Je kunt ook gebruik maken van een draagbare nekventilator.\n\n## Pijn\n\nHet kan zijn dat de trein door een tunnel rijdt. Hierdoor kunnen mensen een drukkende pijn in hun oren voelen. Je kunt deze pijn verlichten of voorkomen door:\n\n* Slikken.\n* Gapen.\n* Kauwen op kauwgom.\n* Iets drinken met je neus dicht.\n* Voorzichtig lucht uitblazen door je mond met gesloten neus (klaren van je oren).\n* Gebruik speciale oordoppen, die regelen de druk in je oor. Zoals de Alpine Flyfit Vlieg of Otalgan Oordoppen.\n\n## Evenwicht (reisziekte)\n\nMensen met autisme zijn vaak gevoelig voor reisziekte. Je voelt je dan naar en misselijk. Probeer het volgende te doen om reisziekte te verminderen of te voorkomen:\n\n* Ga in de rijrichting zitten. \n* Kijk als dat mogelijk is uit het raam. \n* Ga rechtop zitten en stop met lezen, schrijven of gamen.\n* Houd je hoofd rechtop.\n* Neem eventueel medicijnen in tegen reisziekte. Laat je goed voorlichten als je deze medicijnen wilt gebruiken.","children":[]},{"id":18,"page":null,"parent_id":7,"name":"Hoe kun je zo rustig mogelijk reizen?","introduction":null,"content":"* Zorg dat je van tevoren tijd genoeg hebt, zodat je je niet hoeft te haasten.\n* Als het mogelijk is, reis dan buiten de ochtend- en avondspits. Het is dan namelijk een stuk minder druk op het station en in de trein. \n* Ga achter of voor in de trein zitten, daar is het vaak minder druk. \n* Ga in de eerste klas van de trein zitten. Het is daar meestal veel rustiger (hier moet je wel extra voor betalen).\nProbeer in een stiltecoup\u00e9 een plekje te vinden. In de stiltecoup\u00e9 mogen mensen niet praten.\n* Ga op een stoel zitten met een lege plek ernaast, zet op de lege plaats je tas. Als het niet erg druk is, is de kans groter dat niemand op die stoel gaat zitten. \n* Voor sommige mensen is het fijn om op een stoel naast het gangpad te gaan zitten in plaats van op een stoel naast het raam. Je hebt dan niet de kans om ingesloten te raken door een andere passagier. \n* Leid jezelf af met muziek, met je telefoon, laptop of boek of met iets anders dat je afleiding geeft. Andere passagiers gaan dan ook minder snel tegen je praten.\n* <store>De **NS-app** (Android, iOS, gratis) heeft voor veel treinen een zitplaatszoeker. Met de zitplaatszoeker kun je zien in welk rijtuig de meeste zitplaatsen vrij zijn. In dat rijtuig is het het rustigst. Hoe kan je dit zien:\n\t1. Plan je reis in de NS-app.\n\t2. Klik in het reisadvies op de naam van je trein.\n\t3. Onder de afbeelding van de trein zie je aan de hand van kleuren hoeveel zitplaatsen er zijn. Is een rijtuig groen, dan zijn er ruim voldoende plaatsen beschikbaar. Geel staat voor een beperkt aantal zitplaatsen en oranje voor weinig tot geen.<\/store>\n* De **NS-app** (Android, iOS, gratis) heeft een drukte-indicator. Daarmee kun je zien hoe druk het is en zal worden in een trein. Dit wordt weergegeven door 1, 2 of 3 poppetjes. Bij 1 poppetje is het rustig, in de trein, bij 2 poppetjes is het matig druk, 3 poppetjes betekent dat het erg druk is in de trein. Een rood uitroepteken naast de poppetjes geeft aan dat er een kortere trein rijdt dan is gepland. Hierdoor kan het mogelijk drukker zijn dan verwacht.\n* <store>**9292 app** (Android, iOS, gratis). Dit is een app voor het hele openbaar vervoer van Nederland. Deze app bevat een drukte-indicator voor de trein. De drukte in de trein is hier ook aangegeven met poppetjes zoals in de NS-app.<\/store>\n\n<picture>NS app, drukte indicator<\/picture>\n<picture>9292 app, drukte indicator<\/picture>","children":[]},{"id":19,"page":null,"parent_id":7,"name":"Hulp tijdens het reizen met de trein","introduction":null,"content":"## Reisassistentie\n\nVerschillende spoorwegmaatschappijen hebben reisassistentie. Iemand kan je dan begeleiden naar je trein. Je moet van tevoren wel de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze reisassistentie hebben. \n\n### Belgi\u00eb\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over reisassistentie vinden via de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be\/).\n\n## OV-Begeleiderskaart \nReizen kan veel prikkels geven. Als het niet lukt om alleen te reizen, kun je gratis een begeleider meenemen. Je maakt dan gebruik van de OV-Begeleiderskaart. Je kunt de begeleiderskaart [hier aanvragen](https:\/\/www.rijksoverheid.nl\/wetten-en-regelingen\/productbeschrijvingen\/ov-begeleiderskaart).\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je ook een gratis begeleider op de trein meenemen, met de \u2018Kaart Kosteloze Begeleider\u2019. Deze kaart kun je [hier aanvragen](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/tickets-and-railcards\/overview-discount\/free-carer).\n\n## Sunflower keycord of polsbandje\n\nDit is een internationaal hulpmiddel. Het laat anderen (zoals mensen die bij het openbaar vervoer werken) zien dat de drager mogelijk extra ondersteuning nodig heeft. Ze kunnen dan rekening met je houden. In Belgi\u00eb kun je dit hulpmiddel ook gebruiken. [Hier](https:\/\/hiddendisabilitiesstore.com\/nl\/winkel.html) kun je een keycard bestellen.\n\n## Autipas\n\nDe Autipas is een Nederlandse pas waarmee je snel aan anderen duidelijk maakt dat je autisme hebt. Als je het idee hebt dat je in paniek raakt of helemaal vast loopt kan het helpen om je Autipas te laten zien. In Belgi\u00eb wordt de Autipas ook steeds vaker herkend. De Autipas kun je [hier aanvragen](https:\/\/www.autisme.nl\/producten\/Autipas\/).","children":[]},{"id":20,"page":null,"parent_id":7,"name":"Zoveel mogelijk ontspannen voor en tijdens het reizen met de trein","introduction":null,"content":"Als je merkt dat je erg gespannen of overprikkeld raakt, is het belangrijk dat je probeert tot rust te komen. Hieronder staan manieren waarmee je je kunt ontspannen. Het verschilt per persoon welke manier goed helpt.\n\n## Hulpmiddelen die je onderweg helpen te ontspannen\n\n* Gebruik een fidgetspinner of een stressbal.\n* Bij sommige mensen geeft het gebruik van een verzwaringshulpmiddel (bijvoorbeeld een verzwaringsvest) ontspanning.\n* Luister naar je favoriete muziek of podcasts.\n* Sommige mensen helpt het om \u201cBinaural beats\u201d te luisteren. Je vindt deze speciale muziek tegen stress op YouTube of Spotify.\n* Lees een boek, kijk naar filmpjes of speel een spel op je telefoon.\n* Neem voor kinderen speelgoed mee om te spelen in de trein.\n* Sommigen helpt het als ze even gaan wandelen. Je kunt bijvoorbeeld even naar het toilet lopen in de trein.\n* Zorg dat je de Autipas en\/of een Sunflower keycord of polsbandje bij je hebt.\n* Zorg dat je een mobiele telefoon bij je hebt met daarin de nummers van een aantal mensen die je kunt bellen als er iets mis gaat.\n\n## Ontspanningsoefeningen\n\n* Ga ontspannen zitten en laat je armen langs je lichaam hangen. Bal je vuisten en span je armspieren aan. Ontspan ze vervolgens weer. Doe dit vijf keer. Haal hierna je schouders op, span ze aan en laat ze vervolgens ontspannen zakken. Doe dit vijf keer.\n* Adem door je neus in plaats van door je mond. Adem 4 seconden in. Houd je adem 7 seconden lang vast. Adem langzaam 8 seconden via je mond uit. Herhaal dit 10 keer.\n\n## Video\u2019s en websites\n\nEr zijn video\u2019s en websites waarop allerlei ontspanningsoefeningen worden uitgelegd:\n\n* [Video\u2019s](https:\/\/www.olvg.nl\/ontspanningsoefeningen)\n* [Audio](https:\/\/www.mindfulnessbijautisme.nl\/audiofragmenten\/)\n\n## Apps die helpen om te ontspannen\nMet deze apps kun je ontspanningsoefeningen doen:\n\n<store>**Petit BamBou** (Android en iOS).<\/store>\n<store>**Headspace** (Android en iOS).<\/store>\n\nMet deze apps kun je een spel spelen waarmee je tot rust komt:\n\n<store>**Myoasis** (Android en iOS).<\/store>\n<store>**Infinity Loop** (Android en iOS).<\/store>","children":[]}]},{"id":8,"page":true,"parent_id":2,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":21,"page":null,"parent_id":8,"name":"1. Voorbereiding voor de reis","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":27,"page":null,"parent_id":21,"name":"Hoe werkt het reizen met de trein?","introduction":null,"content":"* Mensen die geen of weinig ervaring hebben met het reizen met de trein kunnen kijken naar een [animatie van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/). In deze animatie wordt stap voor stap uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt. \n* Je kunt ook digitaal een treinreis oefenen via de [link van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/oefen-een-treinreis\/).\n* In het volgende sociale verhaal wordt voor kinderen met foto\u2019s in het kort uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt.\n\n## Tip\n\nMaak een keer een treinreis samen met een vertrouwd iemand. Je ziet dan hoe een treinstation en de trein er van binnen uitzien, hoe het in- en uitchecken werkt en hoe je moet in- en uitstappen.","children":[]},{"id":28,"page":null,"parent_id":21,"name":"Uitleg over welke trein je moet nemen en hoe je je reis kunt plannen","introduction":null,"content":"Bepaal eerst hoe laat je op je eindbestemming wilt aankomen. Als je dit weet kun je je reis plannen. Je kunt met behulp van verschillende sites en apps zien welke trein (en eventueel andere vervoersmiddelen) je moet nemen en hoe lang je reis gaat duren. \n\n**Je kunt je reis plannen via de websites:**\n\n* [9292](https:\/\/9292.nl)\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisplanner\/)\n\n<picture>Voorbeeld reisplanner<\/picture>\n\n**Je kunt je reis plannen via de apps:**\n\n* <store>**NS** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**9292** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**Glimble** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n\n\n**Hoe je gebruik kunt maken van deze reisplanners kun je zien op deze video\u2019s:**\n\n* [9292 planner](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TURB6RSEDZU)\n* [Glimble](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-32GOa87d_4)\n* Met behulp van een animatie wordt uitgelegd hoe je de NS app gebruikt. [Klik hier](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/de-ns-app\/) om de animatie te bekijken.\n\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je je reis plannen met de NMBS app of op de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be).","children":[]},{"id":29,"page":null,"parent_id":21,"name":"Reisassistentie aanvragen","introduction":null,"content":"Verschillende spoorwegmaatschappijen hebben een reisassistentie service. Er is dan een reisassistent die je naar de trein kan begeleiden. Je moet wel van tevoren de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze over reisassistentie beschikken. \n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over assistentie [hier vinden](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/travel-info\/prepare-for-your-journey\/assistance-reduced-mobility).","children":[]},{"id":30,"page":null,"parent_id":21,"name":"De reis naar het station toe","introduction":null,"content":"Bekijk hoe lang je ongeveer op weg bent naar het treinstation. Via de website of app van Google Maps kun je zien hoe lang je onderweg bent naar het treinstation vanaf je eigen locatie, en hoe je ernaartoe kunt reizen met het openbaar vervoer, met de fiets of lopend.\n\n<picture>Voorbeeld Google Maps<\/picture>\n\nVeel treinstations zijn groot. Je hebt daarom soms wat tijd nodig om op het juiste perron te komen. Plan daarom minstens 10 minuten tijd in tussen de aankomst bij het station en het vertrek van de trein.\nWil je je alvast voorbereiden dan kun je kijken waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl).","children":[]},{"id":31,"page":null,"parent_id":21,"name":"Wat neem je mee?","introduction":null,"content":"Hieronder staat een lijst van spullen die je eventueel nodig hebt tijdens de treinreis:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.","children":[]}]},{"id":22,"page":null,"parent_id":8,"name":"2. Koop een vervoersbewijs thuis of op het station","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":32,"page":null,"parent_id":22,"name":"OVpay (pinpas, creditcard, telefoon)","introduction":null,"content":"Tegenwoordig kun je in Nederland inchecken en uitchecken met je pinpas, creditcard of de betaalpas op je telefoon. Het is niet nodig om iets te activeren.  \nBij het in- en uitchecken haal je de pas waarmee je wilt reizen uit je portemonnee, of je gebruikt de betaalpas op je mobiel. Houd je pas of mobiel tegen de kaartlezer bij het incheckpunt. Het uitchecken doe je met dezelfde betaalpas. Alle reiskosten die je op een dag maakt, worden automatisch van je rekening afgeschreven.\nIn [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=IgAgN2DTmxA) wordt uitgelegd hoe je moet inchecken met OVpay.","children":[]},{"id":33,"page":null,"parent_id":22,"name":"E-Ticket of een los kaartje","introduction":null,"content":"Het is mogelijk om online een ticket kopen. Dit kan onder andere via de websites of apps van: 9292, NS of GLIMBLE. Een digitaal ticket kun je downloaden op je telefoon.\n\nOp het station kun je een los kaartje kopen bij een kaartautomaat.\n\n<picture>Kaartautomaat<\/picture>\n\n### Belgi\u00eb\n\n[Kijk hier](https:\/\/nmbs.be) voor informatie hoe je een kaartje kunt kopen voor een reis met de trein in Belgi\u00eb.","children":[]},{"id":34,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-chipkaart","introduction":null,"content":"Een OV-Chipkaart kun je online kopen via [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) Ook kun je een OV-Chipkaart bij verschillende winkels en loketten kopen. Voor verkoopadressen kun je kijken op: [ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker).  \nAls je wilt reizen met de NS moet er altijd minimaal 20 euro op de OV-Chipkaart staan.","children":[]},{"id":35,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo bekijken","introduction":null,"content":"Het saldo van je OV-Chipkaart kun je op drie manieren bekijken.\n\n### 1. Online\n\nOp de website [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) kun je linksboven bij saldo checker staat je kaartnummer invoegen (zie foto). Als je dit hebt ingevuld, zie je hierna meteen welk bedrag er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>\n\n### 2. Kaartautomaat\n\nOp het station staan verschillende kaartautomaten. Bij deze automaten kun je het saldo van je OV-Chipkaart bekijken.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\nAls je je OV-Chipkaart voor de kaartlezer hebt gehouden, kun je linksboven op het scherm bij **huidige*** het saldo zien dat er op dat moment je OV-Chipkaart staat.\n\nVia [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je je saldo ophaalt bij een kaartautomaat.\n\n### 3. Oplaadautomaat\n\nDeze automaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Als je je OV-Chipkaart in de oplaadautomaat steekt, zie je hoeveel saldo er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":36,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo opladen","introduction":null,"content":"### 1. Online opladen\n\nJe kunt je OV-Chipkaart online opladen via: [ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen). Soms moet je dan nog als extra stap je nieuwe saldo bij een automaat ophalen. Dit kan bij alle soorten OV-automaten. Via [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je dit moet doen bij een kaartautomaat.\n\n### 2. Opladen bij een kaartautomaat\n\nUitleg hoe je je OV-Chipkaart kunt opwaarderen bij een kaartautomaat vind je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CaNh_PtJy4k).\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\n### 3. Opladen bij een oplaadautomaat\n\nOplaadautomaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Via [deze link](https:\/\/www.uitlegov-chipkaart.nl\/) wordt uitleg gegeven hoe je een OV-Chipkaart kunt opladen bij een oplaadautomaat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]}]},{"id":23,"page":null,"parent_id":8,"name":"3. Op het treinstation","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":37,"page":null,"parent_id":23,"name":"Inchecken","introduction":null,"content":"Als je bij het station bent, moet je inchecken. Dit kan bij een incheckpaal of bij een toegangspoort. Om in te kunnen checken houd je je vervoersbewijs tegen de kaartlezer.\n\nCheck je in bij een toegangspoortje, neem dan het poortje met de groene pijl. De kaartlezer zit aan de rechterkant. Als je het vervoersbewijs tegen de kaartlezer houdt, hoor je \u00e9\u00e9n piep en gaat het poortje open. Je kunt er nu doorheen lopen.  \nHoe inchecken werkt, zie je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JG8KQBE_Utg).\n\nLet op dat je incheckt bij de juiste vervoerder. Op de toegangspoort of incheckpaal is het symbool of de naam van de vervoerder te zien.\n\n<picture>Toegangspoort<\/picture>\n<picture>Incheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":38,"page":null,"parent_id":23,"name":"Vind het juiste perron","introduction":null,"content":"<picture>Digitaal informatiebord met alle trein tijden<\/picture>\n<picture>Papieren informatieborden<\/picture>\n\nAls je bent ingecheckt, moet je het perron zoeken vanwaar je trein vertrekt. Het nummer van het perron kun je zien in de app van de NS als je je reis plant. Het nummer is ook aangegeven op borden in het station.  \nSoms heeft een trein vertraging. Dit wordt via de app of een digitaal bord aangegeven. In het rood staat dan het aantal minuten aangegeven dat de trein later aankomt.  \nSommige stations zijn groot. Kijk om te weten waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl\/).\n\nAls je op het perron staat, moet je goed opletten of de goede trein er aan komt. Er hangen digitale borden waarop wordt aangegeven welke trein als eerste vertrekt. Op de foto kun je zien dat de trein naar Den Haag Centraal als eerste vertrekt vanaf perron 5B.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":39,"page":null,"parent_id":23,"name":"De trein instappen","introduction":null,"content":"Als de trein op het perron is aangekomen, kun je instappen. De deuren van de trein gaan open als je op de knop aan de buitenkant van de trein drukt.  \nLaat eerst de passagiers die uit de trein willen stappen voorgaan. Pas daarna stap jezelf in.\n\n<picture><\/picture>","children":[]}]},{"id":24,"page":null,"parent_id":8,"name":"4. In de trein","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":40,"page":null,"parent_id":24,"name":"Kies de juiste coup\u00e9","introduction":null,"content":"Er staat zowel aan de buitenkant als binnen in de trein aangegeven of een coup\u00e9 klasse 1 of 2 is en\/of het een stiltecoup\u00e9 is. Een kaartje voor de 1e klas is duurder dan een kaartje voor de 2e klas. Het kan zijn dat je vervoersbewijs in de trein wordt gecontroleerd door een conducteur.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":41,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stoel kiezen","introduction":null,"content":"Je kunt zelf kiezen op welke stoel je wilt gaan zitten in de trein.\n\nAls je een internationale reis maakt met de trein, kan het zijn dat je een gereserveerde stoel hebt. Op je ticket staat je stoelnummer. Soms kan het zijn dat iemand op je stoel zit, je mag dan vragen of iemand wilt opstaan. Je kunt ook hulp vragen aan de conducteur.","children":[]},{"id":42,"page":null,"parent_id":24,"name":"Route meekijken","introduction":null,"content":"Via schermen in de trein kun je de tussenstops volgen die de trein maakt. Met de Glimble of de NS app, kun je ook zien waar de trein op elk moment is. Dit kan ook met Google Maps.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":43,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stiltecoup\u00e9","introduction":null,"content":"Sommige treinen hebben een stiltecoup\u00e9. Deze kun je herkennen aan de symbolen hieronder. In de stiltecoup\u00e9 is het de bedoeling dat je stil bent, en dus niet met iemand gaat bellen of praten. Dit is een fijne plek als je last hebt van geluidsprikkels.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":44,"page":null,"parent_id":24,"name":"Uit de trein stappen","introduction":null,"content":"Zorg dat je klaar staat als de trein bij het station stopt waar je moet zijn. Kijk voor de zekerheid of je alles mee hebt genomen.  \nAls je trein is gestopt en je bent de eerste persoon die de trein verlaat, moet je op de knop drukken om de deur te openen. Het verschilt per trein waar de knop zit.\n\n<picture>Sprinter<\/picture>\n<picture>Intercity<\/picture>","children":[]}]},{"id":25,"page":null,"parent_id":8,"name":"5. Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":45,"page":null,"parent_id":25,"name":"Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":"Soms moet je overstappen van de ene vervoerder naar de andere, bijvoorbeeld van de NS naar R-NET. Dan moet je eerst uitchecken bij de eerste vervoerder en dan inchecken bij de tweede. Vaak staan de incheckpalen van beide vervoerders naast elkaar om dit gemakkelijk te maken.\n\n<picture>Overstappen van vervoerder<\/picture>\n\nUitchecken doe je als je het station verlaat via een van de poortjes. Kleinere stations hebben geen poortjes. Je kunt dan uitchecken via een uitcheckpaal. Haal je vervoersbewijs langs de kaartlezer.  \nAls je twee piepjes hoort, ben je uitgecheckt. Je kunt ook zien op het scherm dat je bent uitgecheckt.\n\n<picture>Poortjes<\/picture>\n<picture>Uitcheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":46,"page":null,"parent_id":25,"name":"Hulp en voorzieningen in de trein en op het station","introduction":null,"content":"## Voorzieningen\n\n### Op het station\n\nVeel treinstations hebben voorzieningen, zoals een toilet, een plek waar je eten en drinken kunt kopen, wachtruimtes, enzovoorts. Via [de volgende link](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/voorzieningen) kun je zien welke voorzieningen op een station te vinden zijn.\n\n### In de trein\n\nTreinen hebben meestal voorzieningen, zoals een toilet, een mogelijkheid om een fiets mee te nemen, wifi, of een mogelijkheid om je smartphone of computer op te laden. In de NS app kun je zien welke voorzieningen een trein heeft. Je kunt dit zien door op de trein te klikken waarmee je wilt reizen. Je ziet dan een aantal symbolen die aangeven welke voorzieningen aanwezig zijn in de trein. Deze symbolen zijn ook aan de buiten- enbinnenkant van de trein te vinden. \n\n<picture>Voorzieningen te zien in de NS app<\/picture>\n\n## Hulp vragen\n\n### Op het station\n\nAls je hulp nodig hebt, kun je gebruik maken van de NS-servicezuil.\nAls je op de knop drukt, krijg je via het intercomsysteem contact met een medewerker van de NS. Op sommige stations heb je ook een loket (OV Service & Tickets) waar je hulp kunt vragen. Je kunt ook altijd een NS medewerker, of een medereiziger om hulp vragen.  \nBij overlast of een onveilige situatie op het station kun je ook contact opnemen met de NS door het sturen van een WhatsApp of SMS naar: 0613181318.\n\n<picture>NS-servicezuil<\/picture>\n\n### In de trein\n\nAls je hulp nodig hebt in de trein, dan kun je hulp vragen aan de conducteur. Je kunt eventueel hulp vragen aan een medereiziger.  \nBij overlast of een onveilige situatie in de trein kun je direct contact opnemen met de NS door het sturen van WhatsApp of SMS naar: 0613181318.","children":[]}]},{"id":26,"page":null,"parent_id":8,"name":"De treinreis in 10 stappen samengevat","introduction":null,"content":"## Stap 1\n\nKijk met welke trein je gaat reizen. Dit kan onder andere met de websites of apps van: NS, Glimble of 9292. \n\nReis je in Belgi\u00eb dan kun je gebruik maken van nmbs.be.\n\n## Stap 2\n\nHeb je reisassistentie nodig. Vraag dat van te voren aan via:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\n## Stap 3\n\nKijk hoe lang je onderweg bent naar het station. Je kunt hiervoor Google Maps gebruiken.\n\n## Stap 4\n\nHieronder staat een lijst van spullen die je nodig kunt hebben:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.\n\n## Stap 5\n\nGa op tijd thuis weg en controleer of je alle spullen bij je hebt.\n\n## Stap 6\n\nAls je bij het station bent, check dan in bij een van de poortjes met je vervoersbewijs en loop naar het juiste perron.\n\n## Stap 7\n\nControleer via een van de apps of de digitale borden op het perron hoe lang het duurt voordat jouw trein eraan komt.\n\n## Stap 8\n\nStap de trein in en zoek een plek om te zitten. Let op of je in de juiste coup\u00e9  zit.\n\n## Stap 9\n\nHoud de tussenstops in de gaten. Dan weet je wanneer je moet uitstappen.\n\n## Stap 10\n\nStap de trein uit en check uit bij het verlaten van het station via een van de kaartlezers of poortjes.","children":[]}]}]},{"id":3,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met de  bus","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":9,"page":true,"parent_id":3,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":10,"page":true,"parent_id":3,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]}]},{"id":4,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met de  tram","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":11,"page":true,"parent_id":4,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":12,"page":true,"parent_id":4,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]}]},{"id":5,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met het vliegtuig","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":13,"page":true,"parent_id":5,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":14,"page":true,"parent_id":5,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]}]},{"id":6,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met de  metro","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":15,"page":true,"parent_id":6,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":16,"page":true,"parent_id":6,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]}]}]},{"id":2,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met de trein","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":7,"page":true,"parent_id":2,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":17,"page":null,"parent_id":7,"name":"Wat kun je doen tegen prikkels? (geluid, geur, licht, temperatuur, pijn en reisziekte)","introduction":null,"content":"## Geluid\n\n* Er kunnen veel geluiden in het station en in de trein zijn. Gebruik hulpmiddelen tegen het geluid zoals oordoppen, oortjes of een koptelefoon. [Klik hier](47) voor alle hulpmiddelen om geluid te verminderen.\n* Luister naar je muziek of podcasts om omgevingsgeluiden niet te horen.\n* Een haarband, muts of oorwarmers kunnen helpen om geluid te filteren.\n* Probeer in een stiltecoup\u00e9 een plekje te vinden. Daar mogen mensen niet praten.\n\n## Geuren\n\n* Draag een mondkapje, sjaal of buff tegen de geuren om je heen.\n* Gebruik je eigen parfum of aftershave tegen geuren om je heen. \n* Je kunt ruiken aan een zakdoek waarop je een lekkere geur hebt gespoten.\n* Het kan helpen om geurende balsem (bijvoorbeeld Noxo Odor) onder je neus te smeren.\n\n## Licht\n\n* Heb je last van het licht in de trein zet dan een zonnebril, pet of capuchon op. \n* Ga in de trein aan de kant zitten waar geen zon naar binnen schijnt.\n\n## Temperatuur\n\nHet kan in de zomer warm en in de winter koud zijn in de trein en op het perron. Houd daarom rekening met de kleding die je aantrekt als je met de trein reist. Als het warm is kun je ook een waaier of een miniventilator meenemen. Je kunt ook gebruik maken van een draagbare nekventilator.\n\n## Pijn\n\nHet kan zijn dat de trein door een tunnel rijdt. Hierdoor kunnen mensen een drukkende pijn in hun oren voelen. Je kunt deze pijn verlichten of voorkomen door:\n\n* Slikken.\n* Gapen.\n* Kauwen op kauwgom.\n* Iets drinken met je neus dicht.\n* Voorzichtig lucht uitblazen door je mond met gesloten neus (klaren van je oren).\n* Gebruik speciale oordoppen, die regelen de druk in je oor. Zoals de Alpine Flyfit Vlieg of Otalgan Oordoppen.\n\n## Evenwicht (reisziekte)\n\nMensen met autisme zijn vaak gevoelig voor reisziekte. Je voelt je dan naar en misselijk. Probeer het volgende te doen om reisziekte te verminderen of te voorkomen:\n\n* Ga in de rijrichting zitten. \n* Kijk als dat mogelijk is uit het raam. \n* Ga rechtop zitten en stop met lezen, schrijven of gamen.\n* Houd je hoofd rechtop.\n* Neem eventueel medicijnen in tegen reisziekte. Laat je goed voorlichten als je deze medicijnen wilt gebruiken.","children":[]},{"id":18,"page":null,"parent_id":7,"name":"Hoe kun je zo rustig mogelijk reizen?","introduction":null,"content":"* Zorg dat je van tevoren tijd genoeg hebt, zodat je je niet hoeft te haasten.\n* Als het mogelijk is, reis dan buiten de ochtend- en avondspits. Het is dan namelijk een stuk minder druk op het station en in de trein. \n* Ga achter of voor in de trein zitten, daar is het vaak minder druk. \n* Ga in de eerste klas van de trein zitten. Het is daar meestal veel rustiger (hier moet je wel extra voor betalen).\nProbeer in een stiltecoup\u00e9 een plekje te vinden. In de stiltecoup\u00e9 mogen mensen niet praten.\n* Ga op een stoel zitten met een lege plek ernaast, zet op de lege plaats je tas. Als het niet erg druk is, is de kans groter dat niemand op die stoel gaat zitten. \n* Voor sommige mensen is het fijn om op een stoel naast het gangpad te gaan zitten in plaats van op een stoel naast het raam. Je hebt dan niet de kans om ingesloten te raken door een andere passagier. \n* Leid jezelf af met muziek, met je telefoon, laptop of boek of met iets anders dat je afleiding geeft. Andere passagiers gaan dan ook minder snel tegen je praten.\n* <store>De **NS-app** (Android, iOS, gratis) heeft voor veel treinen een zitplaatszoeker. Met de zitplaatszoeker kun je zien in welk rijtuig de meeste zitplaatsen vrij zijn. In dat rijtuig is het het rustigst. Hoe kan je dit zien:\n\t1. Plan je reis in de NS-app.\n\t2. Klik in het reisadvies op de naam van je trein.\n\t3. Onder de afbeelding van de trein zie je aan de hand van kleuren hoeveel zitplaatsen er zijn. Is een rijtuig groen, dan zijn er ruim voldoende plaatsen beschikbaar. Geel staat voor een beperkt aantal zitplaatsen en oranje voor weinig tot geen.<\/store>\n* De **NS-app** (Android, iOS, gratis) heeft een drukte-indicator. Daarmee kun je zien hoe druk het is en zal worden in een trein. Dit wordt weergegeven door 1, 2 of 3 poppetjes. Bij 1 poppetje is het rustig, in de trein, bij 2 poppetjes is het matig druk, 3 poppetjes betekent dat het erg druk is in de trein. Een rood uitroepteken naast de poppetjes geeft aan dat er een kortere trein rijdt dan is gepland. Hierdoor kan het mogelijk drukker zijn dan verwacht.\n* <store>**9292 app** (Android, iOS, gratis). Dit is een app voor het hele openbaar vervoer van Nederland. Deze app bevat een drukte-indicator voor de trein. De drukte in de trein is hier ook aangegeven met poppetjes zoals in de NS-app.<\/store>\n\n<picture>NS app, drukte indicator<\/picture>\n<picture>9292 app, drukte indicator<\/picture>","children":[]},{"id":19,"page":null,"parent_id":7,"name":"Hulp tijdens het reizen met de trein","introduction":null,"content":"## Reisassistentie\n\nVerschillende spoorwegmaatschappijen hebben reisassistentie. Iemand kan je dan begeleiden naar je trein. Je moet van tevoren wel de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze reisassistentie hebben. \n\n### Belgi\u00eb\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over reisassistentie vinden via de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be\/).\n\n## OV-Begeleiderskaart \nReizen kan veel prikkels geven. Als het niet lukt om alleen te reizen, kun je gratis een begeleider meenemen. Je maakt dan gebruik van de OV-Begeleiderskaart. Je kunt de begeleiderskaart [hier aanvragen](https:\/\/www.rijksoverheid.nl\/wetten-en-regelingen\/productbeschrijvingen\/ov-begeleiderskaart).\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je ook een gratis begeleider op de trein meenemen, met de \u2018Kaart Kosteloze Begeleider\u2019. Deze kaart kun je [hier aanvragen](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/tickets-and-railcards\/overview-discount\/free-carer).\n\n## Sunflower keycord of polsbandje\n\nDit is een internationaal hulpmiddel. Het laat anderen (zoals mensen die bij het openbaar vervoer werken) zien dat de drager mogelijk extra ondersteuning nodig heeft. Ze kunnen dan rekening met je houden. In Belgi\u00eb kun je dit hulpmiddel ook gebruiken. [Hier](https:\/\/hiddendisabilitiesstore.com\/nl\/winkel.html) kun je een keycard bestellen.\n\n## Autipas\n\nDe Autipas is een Nederlandse pas waarmee je snel aan anderen duidelijk maakt dat je autisme hebt. Als je het idee hebt dat je in paniek raakt of helemaal vast loopt kan het helpen om je Autipas te laten zien. In Belgi\u00eb wordt de Autipas ook steeds vaker herkend. De Autipas kun je [hier aanvragen](https:\/\/www.autisme.nl\/producten\/Autipas\/).","children":[]},{"id":20,"page":null,"parent_id":7,"name":"Zoveel mogelijk ontspannen voor en tijdens het reizen met de trein","introduction":null,"content":"Als je merkt dat je erg gespannen of overprikkeld raakt, is het belangrijk dat je probeert tot rust te komen. Hieronder staan manieren waarmee je je kunt ontspannen. Het verschilt per persoon welke manier goed helpt.\n\n## Hulpmiddelen die je onderweg helpen te ontspannen\n\n* Gebruik een fidgetspinner of een stressbal.\n* Bij sommige mensen geeft het gebruik van een verzwaringshulpmiddel (bijvoorbeeld een verzwaringsvest) ontspanning.\n* Luister naar je favoriete muziek of podcasts.\n* Sommige mensen helpt het om \u201cBinaural beats\u201d te luisteren. Je vindt deze speciale muziek tegen stress op YouTube of Spotify.\n* Lees een boek, kijk naar filmpjes of speel een spel op je telefoon.\n* Neem voor kinderen speelgoed mee om te spelen in de trein.\n* Sommigen helpt het als ze even gaan wandelen. Je kunt bijvoorbeeld even naar het toilet lopen in de trein.\n* Zorg dat je de Autipas en\/of een Sunflower keycord of polsbandje bij je hebt.\n* Zorg dat je een mobiele telefoon bij je hebt met daarin de nummers van een aantal mensen die je kunt bellen als er iets mis gaat.\n\n## Ontspanningsoefeningen\n\n* Ga ontspannen zitten en laat je armen langs je lichaam hangen. Bal je vuisten en span je armspieren aan. Ontspan ze vervolgens weer. Doe dit vijf keer. Haal hierna je schouders op, span ze aan en laat ze vervolgens ontspannen zakken. Doe dit vijf keer.\n* Adem door je neus in plaats van door je mond. Adem 4 seconden in. Houd je adem 7 seconden lang vast. Adem langzaam 8 seconden via je mond uit. Herhaal dit 10 keer.\n\n## Video\u2019s en websites\n\nEr zijn video\u2019s en websites waarop allerlei ontspanningsoefeningen worden uitgelegd:\n\n* [Video\u2019s](https:\/\/www.olvg.nl\/ontspanningsoefeningen)\n* [Audio](https:\/\/www.mindfulnessbijautisme.nl\/audiofragmenten\/)\n\n## Apps die helpen om te ontspannen\nMet deze apps kun je ontspanningsoefeningen doen:\n\n<store>**Petit BamBou** (Android en iOS).<\/store>\n<store>**Headspace** (Android en iOS).<\/store>\n\nMet deze apps kun je een spel spelen waarmee je tot rust komt:\n\n<store>**Myoasis** (Android en iOS).<\/store>\n<store>**Infinity Loop** (Android en iOS).<\/store>","children":[]}]},{"id":8,"page":true,"parent_id":2,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":21,"page":null,"parent_id":8,"name":"1. Voorbereiding voor de reis","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":27,"page":null,"parent_id":21,"name":"Hoe werkt het reizen met de trein?","introduction":null,"content":"* Mensen die geen of weinig ervaring hebben met het reizen met de trein kunnen kijken naar een [animatie van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/). In deze animatie wordt stap voor stap uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt. \n* Je kunt ook digitaal een treinreis oefenen via de [link van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/oefen-een-treinreis\/).\n* In het volgende sociale verhaal wordt voor kinderen met foto\u2019s in het kort uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt.\n\n## Tip\n\nMaak een keer een treinreis samen met een vertrouwd iemand. Je ziet dan hoe een treinstation en de trein er van binnen uitzien, hoe het in- en uitchecken werkt en hoe je moet in- en uitstappen.","children":[]},{"id":28,"page":null,"parent_id":21,"name":"Uitleg over welke trein je moet nemen en hoe je je reis kunt plannen","introduction":null,"content":"Bepaal eerst hoe laat je op je eindbestemming wilt aankomen. Als je dit weet kun je je reis plannen. Je kunt met behulp van verschillende sites en apps zien welke trein (en eventueel andere vervoersmiddelen) je moet nemen en hoe lang je reis gaat duren. \n\n**Je kunt je reis plannen via de websites:**\n\n* [9292](https:\/\/9292.nl)\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisplanner\/)\n\n<picture>Voorbeeld reisplanner<\/picture>\n\n**Je kunt je reis plannen via de apps:**\n\n* <store>**NS** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**9292** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**Glimble** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n\n\n**Hoe je gebruik kunt maken van deze reisplanners kun je zien op deze video\u2019s:**\n\n* [9292 planner](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TURB6RSEDZU)\n* [Glimble](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-32GOa87d_4)\n* Met behulp van een animatie wordt uitgelegd hoe je de NS app gebruikt. [Klik hier](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/de-ns-app\/) om de animatie te bekijken.\n\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je je reis plannen met de NMBS app of op de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be).","children":[]},{"id":29,"page":null,"parent_id":21,"name":"Reisassistentie aanvragen","introduction":null,"content":"Verschillende spoorwegmaatschappijen hebben een reisassistentie service. Er is dan een reisassistent die je naar de trein kan begeleiden. Je moet wel van tevoren de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze over reisassistentie beschikken. \n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over assistentie [hier vinden](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/travel-info\/prepare-for-your-journey\/assistance-reduced-mobility).","children":[]},{"id":30,"page":null,"parent_id":21,"name":"De reis naar het station toe","introduction":null,"content":"Bekijk hoe lang je ongeveer op weg bent naar het treinstation. Via de website of app van Google Maps kun je zien hoe lang je onderweg bent naar het treinstation vanaf je eigen locatie, en hoe je ernaartoe kunt reizen met het openbaar vervoer, met de fiets of lopend.\n\n<picture>Voorbeeld Google Maps<\/picture>\n\nVeel treinstations zijn groot. Je hebt daarom soms wat tijd nodig om op het juiste perron te komen. Plan daarom minstens 10 minuten tijd in tussen de aankomst bij het station en het vertrek van de trein.\nWil je je alvast voorbereiden dan kun je kijken waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl).","children":[]},{"id":31,"page":null,"parent_id":21,"name":"Wat neem je mee?","introduction":null,"content":"Hieronder staat een lijst van spullen die je eventueel nodig hebt tijdens de treinreis:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.","children":[]}]},{"id":22,"page":null,"parent_id":8,"name":"2. Koop een vervoersbewijs thuis of op het station","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":32,"page":null,"parent_id":22,"name":"OVpay (pinpas, creditcard, telefoon)","introduction":null,"content":"Tegenwoordig kun je in Nederland inchecken en uitchecken met je pinpas, creditcard of de betaalpas op je telefoon. Het is niet nodig om iets te activeren.  \nBij het in- en uitchecken haal je de pas waarmee je wilt reizen uit je portemonnee, of je gebruikt de betaalpas op je mobiel. Houd je pas of mobiel tegen de kaartlezer bij het incheckpunt. Het uitchecken doe je met dezelfde betaalpas. Alle reiskosten die je op een dag maakt, worden automatisch van je rekening afgeschreven.\nIn [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=IgAgN2DTmxA) wordt uitgelegd hoe je moet inchecken met OVpay.","children":[]},{"id":33,"page":null,"parent_id":22,"name":"E-Ticket of een los kaartje","introduction":null,"content":"Het is mogelijk om online een ticket kopen. Dit kan onder andere via de websites of apps van: 9292, NS of GLIMBLE. Een digitaal ticket kun je downloaden op je telefoon.\n\nOp het station kun je een los kaartje kopen bij een kaartautomaat.\n\n<picture>Kaartautomaat<\/picture>\n\n### Belgi\u00eb\n\n[Kijk hier](https:\/\/nmbs.be) voor informatie hoe je een kaartje kunt kopen voor een reis met de trein in Belgi\u00eb.","children":[]},{"id":34,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-chipkaart","introduction":null,"content":"Een OV-Chipkaart kun je online kopen via [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) Ook kun je een OV-Chipkaart bij verschillende winkels en loketten kopen. Voor verkoopadressen kun je kijken op: [ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker).  \nAls je wilt reizen met de NS moet er altijd minimaal 20 euro op de OV-Chipkaart staan.","children":[]},{"id":35,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo bekijken","introduction":null,"content":"Het saldo van je OV-Chipkaart kun je op drie manieren bekijken.\n\n### 1. Online\n\nOp de website [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) kun je linksboven bij saldo checker staat je kaartnummer invoegen (zie foto). Als je dit hebt ingevuld, zie je hierna meteen welk bedrag er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>\n\n### 2. Kaartautomaat\n\nOp het station staan verschillende kaartautomaten. Bij deze automaten kun je het saldo van je OV-Chipkaart bekijken.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\nAls je je OV-Chipkaart voor de kaartlezer hebt gehouden, kun je linksboven op het scherm bij **huidige*** het saldo zien dat er op dat moment je OV-Chipkaart staat.\n\nVia [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je je saldo ophaalt bij een kaartautomaat.\n\n### 3. Oplaadautomaat\n\nDeze automaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Als je je OV-Chipkaart in de oplaadautomaat steekt, zie je hoeveel saldo er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":36,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo opladen","introduction":null,"content":"### 1. Online opladen\n\nJe kunt je OV-Chipkaart online opladen via: [ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen). Soms moet je dan nog als extra stap je nieuwe saldo bij een automaat ophalen. Dit kan bij alle soorten OV-automaten. Via [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je dit moet doen bij een kaartautomaat.\n\n### 2. Opladen bij een kaartautomaat\n\nUitleg hoe je je OV-Chipkaart kunt opwaarderen bij een kaartautomaat vind je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CaNh_PtJy4k).\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\n### 3. Opladen bij een oplaadautomaat\n\nOplaadautomaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Via [deze link](https:\/\/www.uitlegov-chipkaart.nl\/) wordt uitleg gegeven hoe je een OV-Chipkaart kunt opladen bij een oplaadautomaat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]}]},{"id":23,"page":null,"parent_id":8,"name":"3. Op het treinstation","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":37,"page":null,"parent_id":23,"name":"Inchecken","introduction":null,"content":"Als je bij het station bent, moet je inchecken. Dit kan bij een incheckpaal of bij een toegangspoort. Om in te kunnen checken houd je je vervoersbewijs tegen de kaartlezer.\n\nCheck je in bij een toegangspoortje, neem dan het poortje met de groene pijl. De kaartlezer zit aan de rechterkant. Als je het vervoersbewijs tegen de kaartlezer houdt, hoor je \u00e9\u00e9n piep en gaat het poortje open. Je kunt er nu doorheen lopen.  \nHoe inchecken werkt, zie je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JG8KQBE_Utg).\n\nLet op dat je incheckt bij de juiste vervoerder. Op de toegangspoort of incheckpaal is het symbool of de naam van de vervoerder te zien.\n\n<picture>Toegangspoort<\/picture>\n<picture>Incheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":38,"page":null,"parent_id":23,"name":"Vind het juiste perron","introduction":null,"content":"<picture>Digitaal informatiebord met alle trein tijden<\/picture>\n<picture>Papieren informatieborden<\/picture>\n\nAls je bent ingecheckt, moet je het perron zoeken vanwaar je trein vertrekt. Het nummer van het perron kun je zien in de app van de NS als je je reis plant. Het nummer is ook aangegeven op borden in het station.  \nSoms heeft een trein vertraging. Dit wordt via de app of een digitaal bord aangegeven. In het rood staat dan het aantal minuten aangegeven dat de trein later aankomt.  \nSommige stations zijn groot. Kijk om te weten waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl\/).\n\nAls je op het perron staat, moet je goed opletten of de goede trein er aan komt. Er hangen digitale borden waarop wordt aangegeven welke trein als eerste vertrekt. Op de foto kun je zien dat de trein naar Den Haag Centraal als eerste vertrekt vanaf perron 5B.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":39,"page":null,"parent_id":23,"name":"De trein instappen","introduction":null,"content":"Als de trein op het perron is aangekomen, kun je instappen. De deuren van de trein gaan open als je op de knop aan de buitenkant van de trein drukt.  \nLaat eerst de passagiers die uit de trein willen stappen voorgaan. Pas daarna stap jezelf in.\n\n<picture><\/picture>","children":[]}]},{"id":24,"page":null,"parent_id":8,"name":"4. In de trein","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":40,"page":null,"parent_id":24,"name":"Kies de juiste coup\u00e9","introduction":null,"content":"Er staat zowel aan de buitenkant als binnen in de trein aangegeven of een coup\u00e9 klasse 1 of 2 is en\/of het een stiltecoup\u00e9 is. Een kaartje voor de 1e klas is duurder dan een kaartje voor de 2e klas. Het kan zijn dat je vervoersbewijs in de trein wordt gecontroleerd door een conducteur.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":41,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stoel kiezen","introduction":null,"content":"Je kunt zelf kiezen op welke stoel je wilt gaan zitten in de trein.\n\nAls je een internationale reis maakt met de trein, kan het zijn dat je een gereserveerde stoel hebt. Op je ticket staat je stoelnummer. Soms kan het zijn dat iemand op je stoel zit, je mag dan vragen of iemand wilt opstaan. Je kunt ook hulp vragen aan de conducteur.","children":[]},{"id":42,"page":null,"parent_id":24,"name":"Route meekijken","introduction":null,"content":"Via schermen in de trein kun je de tussenstops volgen die de trein maakt. Met de Glimble of de NS app, kun je ook zien waar de trein op elk moment is. Dit kan ook met Google Maps.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":43,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stiltecoup\u00e9","introduction":null,"content":"Sommige treinen hebben een stiltecoup\u00e9. Deze kun je herkennen aan de symbolen hieronder. In de stiltecoup\u00e9 is het de bedoeling dat je stil bent, en dus niet met iemand gaat bellen of praten. Dit is een fijne plek als je last hebt van geluidsprikkels.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":44,"page":null,"parent_id":24,"name":"Uit de trein stappen","introduction":null,"content":"Zorg dat je klaar staat als de trein bij het station stopt waar je moet zijn. Kijk voor de zekerheid of je alles mee hebt genomen.  \nAls je trein is gestopt en je bent de eerste persoon die de trein verlaat, moet je op de knop drukken om de deur te openen. Het verschilt per trein waar de knop zit.\n\n<picture>Sprinter<\/picture>\n<picture>Intercity<\/picture>","children":[]}]},{"id":25,"page":null,"parent_id":8,"name":"5. Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":45,"page":null,"parent_id":25,"name":"Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":"Soms moet je overstappen van de ene vervoerder naar de andere, bijvoorbeeld van de NS naar R-NET. Dan moet je eerst uitchecken bij de eerste vervoerder en dan inchecken bij de tweede. Vaak staan de incheckpalen van beide vervoerders naast elkaar om dit gemakkelijk te maken.\n\n<picture>Overstappen van vervoerder<\/picture>\n\nUitchecken doe je als je het station verlaat via een van de poortjes. Kleinere stations hebben geen poortjes. Je kunt dan uitchecken via een uitcheckpaal. Haal je vervoersbewijs langs de kaartlezer.  \nAls je twee piepjes hoort, ben je uitgecheckt. Je kunt ook zien op het scherm dat je bent uitgecheckt.\n\n<picture>Poortjes<\/picture>\n<picture>Uitcheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":46,"page":null,"parent_id":25,"name":"Hulp en voorzieningen in de trein en op het station","introduction":null,"content":"## Voorzieningen\n\n### Op het station\n\nVeel treinstations hebben voorzieningen, zoals een toilet, een plek waar je eten en drinken kunt kopen, wachtruimtes, enzovoorts. Via [de volgende link](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/voorzieningen) kun je zien welke voorzieningen op een station te vinden zijn.\n\n### In de trein\n\nTreinen hebben meestal voorzieningen, zoals een toilet, een mogelijkheid om een fiets mee te nemen, wifi, of een mogelijkheid om je smartphone of computer op te laden. In de NS app kun je zien welke voorzieningen een trein heeft. Je kunt dit zien door op de trein te klikken waarmee je wilt reizen. Je ziet dan een aantal symbolen die aangeven welke voorzieningen aanwezig zijn in de trein. Deze symbolen zijn ook aan de buiten- enbinnenkant van de trein te vinden. \n\n<picture>Voorzieningen te zien in de NS app<\/picture>\n\n## Hulp vragen\n\n### Op het station\n\nAls je hulp nodig hebt, kun je gebruik maken van de NS-servicezuil.\nAls je op de knop drukt, krijg je via het intercomsysteem contact met een medewerker van de NS. Op sommige stations heb je ook een loket (OV Service & Tickets) waar je hulp kunt vragen. Je kunt ook altijd een NS medewerker, of een medereiziger om hulp vragen.  \nBij overlast of een onveilige situatie op het station kun je ook contact opnemen met de NS door het sturen van een WhatsApp of SMS naar: 0613181318.\n\n<picture>NS-servicezuil<\/picture>\n\n### In de trein\n\nAls je hulp nodig hebt in de trein, dan kun je hulp vragen aan de conducteur. Je kunt eventueel hulp vragen aan een medereiziger.  \nBij overlast of een onveilige situatie in de trein kun je direct contact opnemen met de NS door het sturen van WhatsApp of SMS naar: 0613181318.","children":[]}]},{"id":26,"page":null,"parent_id":8,"name":"De treinreis in 10 stappen samengevat","introduction":null,"content":"## Stap 1\n\nKijk met welke trein je gaat reizen. Dit kan onder andere met de websites of apps van: NS, Glimble of 9292. \n\nReis je in Belgi\u00eb dan kun je gebruik maken van nmbs.be.\n\n## Stap 2\n\nHeb je reisassistentie nodig. Vraag dat van te voren aan via:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\n## Stap 3\n\nKijk hoe lang je onderweg bent naar het station. Je kunt hiervoor Google Maps gebruiken.\n\n## Stap 4\n\nHieronder staat een lijst van spullen die je nodig kunt hebben:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.\n\n## Stap 5\n\nGa op tijd thuis weg en controleer of je alle spullen bij je hebt.\n\n## Stap 6\n\nAls je bij het station bent, check dan in bij een van de poortjes met je vervoersbewijs en loop naar het juiste perron.\n\n## Stap 7\n\nControleer via een van de apps of de digitale borden op het perron hoe lang het duurt voordat jouw trein eraan komt.\n\n## Stap 8\n\nStap de trein in en zoek een plek om te zitten. Let op of je in de juiste coup\u00e9  zit.\n\n## Stap 9\n\nHoud de tussenstops in de gaten. Dan weet je wanneer je moet uitstappen.\n\n## Stap 10\n\nStap de trein uit en check uit bij het verlaten van het station via een van de kaartlezers of poortjes.","children":[]}]}]},{"id":3,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met de  bus","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":9,"page":true,"parent_id":3,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":10,"page":true,"parent_id":3,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]}]},{"id":4,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met de  tram","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":11,"page":true,"parent_id":4,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":12,"page":true,"parent_id":4,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]}]},{"id":5,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met het vliegtuig","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":13,"page":true,"parent_id":5,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":14,"page":true,"parent_id":5,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]}]},{"id":6,"page":false,"parent_id":1,"name":"Reizen met de  metro","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":15,"page":true,"parent_id":6,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":16,"page":true,"parent_id":6,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]}]},{"id":7,"page":true,"parent_id":2,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":17,"page":null,"parent_id":7,"name":"Wat kun je doen tegen prikkels? (geluid, geur, licht, temperatuur, pijn en reisziekte)","introduction":null,"content":"## Geluid\n\n* Er kunnen veel geluiden in het station en in de trein zijn. Gebruik hulpmiddelen tegen het geluid zoals oordoppen, oortjes of een koptelefoon. [Klik hier](47) voor alle hulpmiddelen om geluid te verminderen.\n* Luister naar je muziek of podcasts om omgevingsgeluiden niet te horen.\n* Een haarband, muts of oorwarmers kunnen helpen om geluid te filteren.\n* Probeer in een stiltecoup\u00e9 een plekje te vinden. Daar mogen mensen niet praten.\n\n## Geuren\n\n* Draag een mondkapje, sjaal of buff tegen de geuren om je heen.\n* Gebruik je eigen parfum of aftershave tegen geuren om je heen. \n* Je kunt ruiken aan een zakdoek waarop je een lekkere geur hebt gespoten.\n* Het kan helpen om geurende balsem (bijvoorbeeld Noxo Odor) onder je neus te smeren.\n\n## Licht\n\n* Heb je last van het licht in de trein zet dan een zonnebril, pet of capuchon op. \n* Ga in de trein aan de kant zitten waar geen zon naar binnen schijnt.\n\n## Temperatuur\n\nHet kan in de zomer warm en in de winter koud zijn in de trein en op het perron. Houd daarom rekening met de kleding die je aantrekt als je met de trein reist. Als het warm is kun je ook een waaier of een miniventilator meenemen. Je kunt ook gebruik maken van een draagbare nekventilator.\n\n## Pijn\n\nHet kan zijn dat de trein door een tunnel rijdt. Hierdoor kunnen mensen een drukkende pijn in hun oren voelen. Je kunt deze pijn verlichten of voorkomen door:\n\n* Slikken.\n* Gapen.\n* Kauwen op kauwgom.\n* Iets drinken met je neus dicht.\n* Voorzichtig lucht uitblazen door je mond met gesloten neus (klaren van je oren).\n* Gebruik speciale oordoppen, die regelen de druk in je oor. Zoals de Alpine Flyfit Vlieg of Otalgan Oordoppen.\n\n## Evenwicht (reisziekte)\n\nMensen met autisme zijn vaak gevoelig voor reisziekte. Je voelt je dan naar en misselijk. Probeer het volgende te doen om reisziekte te verminderen of te voorkomen:\n\n* Ga in de rijrichting zitten. \n* Kijk als dat mogelijk is uit het raam. \n* Ga rechtop zitten en stop met lezen, schrijven of gamen.\n* Houd je hoofd rechtop.\n* Neem eventueel medicijnen in tegen reisziekte. Laat je goed voorlichten als je deze medicijnen wilt gebruiken.","children":[]},{"id":18,"page":null,"parent_id":7,"name":"Hoe kun je zo rustig mogelijk reizen?","introduction":null,"content":"* Zorg dat je van tevoren tijd genoeg hebt, zodat je je niet hoeft te haasten.\n* Als het mogelijk is, reis dan buiten de ochtend- en avondspits. Het is dan namelijk een stuk minder druk op het station en in de trein. \n* Ga achter of voor in de trein zitten, daar is het vaak minder druk. \n* Ga in de eerste klas van de trein zitten. Het is daar meestal veel rustiger (hier moet je wel extra voor betalen).\nProbeer in een stiltecoup\u00e9 een plekje te vinden. In de stiltecoup\u00e9 mogen mensen niet praten.\n* Ga op een stoel zitten met een lege plek ernaast, zet op de lege plaats je tas. Als het niet erg druk is, is de kans groter dat niemand op die stoel gaat zitten. \n* Voor sommige mensen is het fijn om op een stoel naast het gangpad te gaan zitten in plaats van op een stoel naast het raam. Je hebt dan niet de kans om ingesloten te raken door een andere passagier. \n* Leid jezelf af met muziek, met je telefoon, laptop of boek of met iets anders dat je afleiding geeft. Andere passagiers gaan dan ook minder snel tegen je praten.\n* <store>De **NS-app** (Android, iOS, gratis) heeft voor veel treinen een zitplaatszoeker. Met de zitplaatszoeker kun je zien in welk rijtuig de meeste zitplaatsen vrij zijn. In dat rijtuig is het het rustigst. Hoe kan je dit zien:\n\t1. Plan je reis in de NS-app.\n\t2. Klik in het reisadvies op de naam van je trein.\n\t3. Onder de afbeelding van de trein zie je aan de hand van kleuren hoeveel zitplaatsen er zijn. Is een rijtuig groen, dan zijn er ruim voldoende plaatsen beschikbaar. Geel staat voor een beperkt aantal zitplaatsen en oranje voor weinig tot geen.<\/store>\n* De **NS-app** (Android, iOS, gratis) heeft een drukte-indicator. Daarmee kun je zien hoe druk het is en zal worden in een trein. Dit wordt weergegeven door 1, 2 of 3 poppetjes. Bij 1 poppetje is het rustig, in de trein, bij 2 poppetjes is het matig druk, 3 poppetjes betekent dat het erg druk is in de trein. Een rood uitroepteken naast de poppetjes geeft aan dat er een kortere trein rijdt dan is gepland. Hierdoor kan het mogelijk drukker zijn dan verwacht.\n* <store>**9292 app** (Android, iOS, gratis). Dit is een app voor het hele openbaar vervoer van Nederland. Deze app bevat een drukte-indicator voor de trein. De drukte in de trein is hier ook aangegeven met poppetjes zoals in de NS-app.<\/store>\n\n<picture>NS app, drukte indicator<\/picture>\n<picture>9292 app, drukte indicator<\/picture>","children":[]},{"id":19,"page":null,"parent_id":7,"name":"Hulp tijdens het reizen met de trein","introduction":null,"content":"## Reisassistentie\n\nVerschillende spoorwegmaatschappijen hebben reisassistentie. Iemand kan je dan begeleiden naar je trein. Je moet van tevoren wel de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze reisassistentie hebben. \n\n### Belgi\u00eb\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over reisassistentie vinden via de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be\/).\n\n## OV-Begeleiderskaart \nReizen kan veel prikkels geven. Als het niet lukt om alleen te reizen, kun je gratis een begeleider meenemen. Je maakt dan gebruik van de OV-Begeleiderskaart. Je kunt de begeleiderskaart [hier aanvragen](https:\/\/www.rijksoverheid.nl\/wetten-en-regelingen\/productbeschrijvingen\/ov-begeleiderskaart).\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je ook een gratis begeleider op de trein meenemen, met de \u2018Kaart Kosteloze Begeleider\u2019. Deze kaart kun je [hier aanvragen](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/tickets-and-railcards\/overview-discount\/free-carer).\n\n## Sunflower keycord of polsbandje\n\nDit is een internationaal hulpmiddel. Het laat anderen (zoals mensen die bij het openbaar vervoer werken) zien dat de drager mogelijk extra ondersteuning nodig heeft. Ze kunnen dan rekening met je houden. In Belgi\u00eb kun je dit hulpmiddel ook gebruiken. [Hier](https:\/\/hiddendisabilitiesstore.com\/nl\/winkel.html) kun je een keycard bestellen.\n\n## Autipas\n\nDe Autipas is een Nederlandse pas waarmee je snel aan anderen duidelijk maakt dat je autisme hebt. Als je het idee hebt dat je in paniek raakt of helemaal vast loopt kan het helpen om je Autipas te laten zien. In Belgi\u00eb wordt de Autipas ook steeds vaker herkend. De Autipas kun je [hier aanvragen](https:\/\/www.autisme.nl\/producten\/Autipas\/).","children":[]},{"id":20,"page":null,"parent_id":7,"name":"Zoveel mogelijk ontspannen voor en tijdens het reizen met de trein","introduction":null,"content":"Als je merkt dat je erg gespannen of overprikkeld raakt, is het belangrijk dat je probeert tot rust te komen. Hieronder staan manieren waarmee je je kunt ontspannen. Het verschilt per persoon welke manier goed helpt.\n\n## Hulpmiddelen die je onderweg helpen te ontspannen\n\n* Gebruik een fidgetspinner of een stressbal.\n* Bij sommige mensen geeft het gebruik van een verzwaringshulpmiddel (bijvoorbeeld een verzwaringsvest) ontspanning.\n* Luister naar je favoriete muziek of podcasts.\n* Sommige mensen helpt het om \u201cBinaural beats\u201d te luisteren. Je vindt deze speciale muziek tegen stress op YouTube of Spotify.\n* Lees een boek, kijk naar filmpjes of speel een spel op je telefoon.\n* Neem voor kinderen speelgoed mee om te spelen in de trein.\n* Sommigen helpt het als ze even gaan wandelen. Je kunt bijvoorbeeld even naar het toilet lopen in de trein.\n* Zorg dat je de Autipas en\/of een Sunflower keycord of polsbandje bij je hebt.\n* Zorg dat je een mobiele telefoon bij je hebt met daarin de nummers van een aantal mensen die je kunt bellen als er iets mis gaat.\n\n## Ontspanningsoefeningen\n\n* Ga ontspannen zitten en laat je armen langs je lichaam hangen. Bal je vuisten en span je armspieren aan. Ontspan ze vervolgens weer. Doe dit vijf keer. Haal hierna je schouders op, span ze aan en laat ze vervolgens ontspannen zakken. Doe dit vijf keer.\n* Adem door je neus in plaats van door je mond. Adem 4 seconden in. Houd je adem 7 seconden lang vast. Adem langzaam 8 seconden via je mond uit. Herhaal dit 10 keer.\n\n## Video\u2019s en websites\n\nEr zijn video\u2019s en websites waarop allerlei ontspanningsoefeningen worden uitgelegd:\n\n* [Video\u2019s](https:\/\/www.olvg.nl\/ontspanningsoefeningen)\n* [Audio](https:\/\/www.mindfulnessbijautisme.nl\/audiofragmenten\/)\n\n## Apps die helpen om te ontspannen\nMet deze apps kun je ontspanningsoefeningen doen:\n\n<store>**Petit BamBou** (Android en iOS).<\/store>\n<store>**Headspace** (Android en iOS).<\/store>\n\nMet deze apps kun je een spel spelen waarmee je tot rust komt:\n\n<store>**Myoasis** (Android en iOS).<\/store>\n<store>**Infinity Loop** (Android en iOS).<\/store>","children":[]}]},{"id":8,"page":true,"parent_id":2,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":21,"page":null,"parent_id":8,"name":"1. Voorbereiding voor de reis","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":27,"page":null,"parent_id":21,"name":"Hoe werkt het reizen met de trein?","introduction":null,"content":"* Mensen die geen of weinig ervaring hebben met het reizen met de trein kunnen kijken naar een [animatie van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/). In deze animatie wordt stap voor stap uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt. \n* Je kunt ook digitaal een treinreis oefenen via de [link van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/oefen-een-treinreis\/).\n* In het volgende sociale verhaal wordt voor kinderen met foto\u2019s in het kort uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt.\n\n## Tip\n\nMaak een keer een treinreis samen met een vertrouwd iemand. Je ziet dan hoe een treinstation en de trein er van binnen uitzien, hoe het in- en uitchecken werkt en hoe je moet in- en uitstappen.","children":[]},{"id":28,"page":null,"parent_id":21,"name":"Uitleg over welke trein je moet nemen en hoe je je reis kunt plannen","introduction":null,"content":"Bepaal eerst hoe laat je op je eindbestemming wilt aankomen. Als je dit weet kun je je reis plannen. Je kunt met behulp van verschillende sites en apps zien welke trein (en eventueel andere vervoersmiddelen) je moet nemen en hoe lang je reis gaat duren. \n\n**Je kunt je reis plannen via de websites:**\n\n* [9292](https:\/\/9292.nl)\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisplanner\/)\n\n<picture>Voorbeeld reisplanner<\/picture>\n\n**Je kunt je reis plannen via de apps:**\n\n* <store>**NS** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**9292** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**Glimble** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n\n\n**Hoe je gebruik kunt maken van deze reisplanners kun je zien op deze video\u2019s:**\n\n* [9292 planner](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TURB6RSEDZU)\n* [Glimble](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-32GOa87d_4)\n* Met behulp van een animatie wordt uitgelegd hoe je de NS app gebruikt. [Klik hier](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/de-ns-app\/) om de animatie te bekijken.\n\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je je reis plannen met de NMBS app of op de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be).","children":[]},{"id":29,"page":null,"parent_id":21,"name":"Reisassistentie aanvragen","introduction":null,"content":"Verschillende spoorwegmaatschappijen hebben een reisassistentie service. Er is dan een reisassistent die je naar de trein kan begeleiden. Je moet wel van tevoren de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze over reisassistentie beschikken. \n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over assistentie [hier vinden](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/travel-info\/prepare-for-your-journey\/assistance-reduced-mobility).","children":[]},{"id":30,"page":null,"parent_id":21,"name":"De reis naar het station toe","introduction":null,"content":"Bekijk hoe lang je ongeveer op weg bent naar het treinstation. Via de website of app van Google Maps kun je zien hoe lang je onderweg bent naar het treinstation vanaf je eigen locatie, en hoe je ernaartoe kunt reizen met het openbaar vervoer, met de fiets of lopend.\n\n<picture>Voorbeeld Google Maps<\/picture>\n\nVeel treinstations zijn groot. Je hebt daarom soms wat tijd nodig om op het juiste perron te komen. Plan daarom minstens 10 minuten tijd in tussen de aankomst bij het station en het vertrek van de trein.\nWil je je alvast voorbereiden dan kun je kijken waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl).","children":[]},{"id":31,"page":null,"parent_id":21,"name":"Wat neem je mee?","introduction":null,"content":"Hieronder staat een lijst van spullen die je eventueel nodig hebt tijdens de treinreis:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.","children":[]}]},{"id":22,"page":null,"parent_id":8,"name":"2. Koop een vervoersbewijs thuis of op het station","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":32,"page":null,"parent_id":22,"name":"OVpay (pinpas, creditcard, telefoon)","introduction":null,"content":"Tegenwoordig kun je in Nederland inchecken en uitchecken met je pinpas, creditcard of de betaalpas op je telefoon. Het is niet nodig om iets te activeren.  \nBij het in- en uitchecken haal je de pas waarmee je wilt reizen uit je portemonnee, of je gebruikt de betaalpas op je mobiel. Houd je pas of mobiel tegen de kaartlezer bij het incheckpunt. Het uitchecken doe je met dezelfde betaalpas. Alle reiskosten die je op een dag maakt, worden automatisch van je rekening afgeschreven.\nIn [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=IgAgN2DTmxA) wordt uitgelegd hoe je moet inchecken met OVpay.","children":[]},{"id":33,"page":null,"parent_id":22,"name":"E-Ticket of een los kaartje","introduction":null,"content":"Het is mogelijk om online een ticket kopen. Dit kan onder andere via de websites of apps van: 9292, NS of GLIMBLE. Een digitaal ticket kun je downloaden op je telefoon.\n\nOp het station kun je een los kaartje kopen bij een kaartautomaat.\n\n<picture>Kaartautomaat<\/picture>\n\n### Belgi\u00eb\n\n[Kijk hier](https:\/\/nmbs.be) voor informatie hoe je een kaartje kunt kopen voor een reis met de trein in Belgi\u00eb.","children":[]},{"id":34,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-chipkaart","introduction":null,"content":"Een OV-Chipkaart kun je online kopen via [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) Ook kun je een OV-Chipkaart bij verschillende winkels en loketten kopen. Voor verkoopadressen kun je kijken op: [ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker).  \nAls je wilt reizen met de NS moet er altijd minimaal 20 euro op de OV-Chipkaart staan.","children":[]},{"id":35,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo bekijken","introduction":null,"content":"Het saldo van je OV-Chipkaart kun je op drie manieren bekijken.\n\n### 1. Online\n\nOp de website [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) kun je linksboven bij saldo checker staat je kaartnummer invoegen (zie foto). Als je dit hebt ingevuld, zie je hierna meteen welk bedrag er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>\n\n### 2. Kaartautomaat\n\nOp het station staan verschillende kaartautomaten. Bij deze automaten kun je het saldo van je OV-Chipkaart bekijken.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\nAls je je OV-Chipkaart voor de kaartlezer hebt gehouden, kun je linksboven op het scherm bij **huidige*** het saldo zien dat er op dat moment je OV-Chipkaart staat.\n\nVia [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je je saldo ophaalt bij een kaartautomaat.\n\n### 3. Oplaadautomaat\n\nDeze automaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Als je je OV-Chipkaart in de oplaadautomaat steekt, zie je hoeveel saldo er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":36,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo opladen","introduction":null,"content":"### 1. Online opladen\n\nJe kunt je OV-Chipkaart online opladen via: [ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen). Soms moet je dan nog als extra stap je nieuwe saldo bij een automaat ophalen. Dit kan bij alle soorten OV-automaten. Via [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je dit moet doen bij een kaartautomaat.\n\n### 2. Opladen bij een kaartautomaat\n\nUitleg hoe je je OV-Chipkaart kunt opwaarderen bij een kaartautomaat vind je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CaNh_PtJy4k).\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\n### 3. Opladen bij een oplaadautomaat\n\nOplaadautomaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Via [deze link](https:\/\/www.uitlegov-chipkaart.nl\/) wordt uitleg gegeven hoe je een OV-Chipkaart kunt opladen bij een oplaadautomaat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]}]},{"id":23,"page":null,"parent_id":8,"name":"3. Op het treinstation","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":37,"page":null,"parent_id":23,"name":"Inchecken","introduction":null,"content":"Als je bij het station bent, moet je inchecken. Dit kan bij een incheckpaal of bij een toegangspoort. Om in te kunnen checken houd je je vervoersbewijs tegen de kaartlezer.\n\nCheck je in bij een toegangspoortje, neem dan het poortje met de groene pijl. De kaartlezer zit aan de rechterkant. Als je het vervoersbewijs tegen de kaartlezer houdt, hoor je \u00e9\u00e9n piep en gaat het poortje open. Je kunt er nu doorheen lopen.  \nHoe inchecken werkt, zie je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JG8KQBE_Utg).\n\nLet op dat je incheckt bij de juiste vervoerder. Op de toegangspoort of incheckpaal is het symbool of de naam van de vervoerder te zien.\n\n<picture>Toegangspoort<\/picture>\n<picture>Incheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":38,"page":null,"parent_id":23,"name":"Vind het juiste perron","introduction":null,"content":"<picture>Digitaal informatiebord met alle trein tijden<\/picture>\n<picture>Papieren informatieborden<\/picture>\n\nAls je bent ingecheckt, moet je het perron zoeken vanwaar je trein vertrekt. Het nummer van het perron kun je zien in de app van de NS als je je reis plant. Het nummer is ook aangegeven op borden in het station.  \nSoms heeft een trein vertraging. Dit wordt via de app of een digitaal bord aangegeven. In het rood staat dan het aantal minuten aangegeven dat de trein later aankomt.  \nSommige stations zijn groot. Kijk om te weten waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl\/).\n\nAls je op het perron staat, moet je goed opletten of de goede trein er aan komt. Er hangen digitale borden waarop wordt aangegeven welke trein als eerste vertrekt. Op de foto kun je zien dat de trein naar Den Haag Centraal als eerste vertrekt vanaf perron 5B.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":39,"page":null,"parent_id":23,"name":"De trein instappen","introduction":null,"content":"Als de trein op het perron is aangekomen, kun je instappen. De deuren van de trein gaan open als je op de knop aan de buitenkant van de trein drukt.  \nLaat eerst de passagiers die uit de trein willen stappen voorgaan. Pas daarna stap jezelf in.\n\n<picture><\/picture>","children":[]}]},{"id":24,"page":null,"parent_id":8,"name":"4. In de trein","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":40,"page":null,"parent_id":24,"name":"Kies de juiste coup\u00e9","introduction":null,"content":"Er staat zowel aan de buitenkant als binnen in de trein aangegeven of een coup\u00e9 klasse 1 of 2 is en\/of het een stiltecoup\u00e9 is. Een kaartje voor de 1e klas is duurder dan een kaartje voor de 2e klas. Het kan zijn dat je vervoersbewijs in de trein wordt gecontroleerd door een conducteur.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":41,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stoel kiezen","introduction":null,"content":"Je kunt zelf kiezen op welke stoel je wilt gaan zitten in de trein.\n\nAls je een internationale reis maakt met de trein, kan het zijn dat je een gereserveerde stoel hebt. Op je ticket staat je stoelnummer. Soms kan het zijn dat iemand op je stoel zit, je mag dan vragen of iemand wilt opstaan. Je kunt ook hulp vragen aan de conducteur.","children":[]},{"id":42,"page":null,"parent_id":24,"name":"Route meekijken","introduction":null,"content":"Via schermen in de trein kun je de tussenstops volgen die de trein maakt. Met de Glimble of de NS app, kun je ook zien waar de trein op elk moment is. Dit kan ook met Google Maps.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":43,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stiltecoup\u00e9","introduction":null,"content":"Sommige treinen hebben een stiltecoup\u00e9. Deze kun je herkennen aan de symbolen hieronder. In de stiltecoup\u00e9 is het de bedoeling dat je stil bent, en dus niet met iemand gaat bellen of praten. Dit is een fijne plek als je last hebt van geluidsprikkels.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":44,"page":null,"parent_id":24,"name":"Uit de trein stappen","introduction":null,"content":"Zorg dat je klaar staat als de trein bij het station stopt waar je moet zijn. Kijk voor de zekerheid of je alles mee hebt genomen.  \nAls je trein is gestopt en je bent de eerste persoon die de trein verlaat, moet je op de knop drukken om de deur te openen. Het verschilt per trein waar de knop zit.\n\n<picture>Sprinter<\/picture>\n<picture>Intercity<\/picture>","children":[]}]},{"id":25,"page":null,"parent_id":8,"name":"5. Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":45,"page":null,"parent_id":25,"name":"Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":"Soms moet je overstappen van de ene vervoerder naar de andere, bijvoorbeeld van de NS naar R-NET. Dan moet je eerst uitchecken bij de eerste vervoerder en dan inchecken bij de tweede. Vaak staan de incheckpalen van beide vervoerders naast elkaar om dit gemakkelijk te maken.\n\n<picture>Overstappen van vervoerder<\/picture>\n\nUitchecken doe je als je het station verlaat via een van de poortjes. Kleinere stations hebben geen poortjes. Je kunt dan uitchecken via een uitcheckpaal. Haal je vervoersbewijs langs de kaartlezer.  \nAls je twee piepjes hoort, ben je uitgecheckt. Je kunt ook zien op het scherm dat je bent uitgecheckt.\n\n<picture>Poortjes<\/picture>\n<picture>Uitcheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":46,"page":null,"parent_id":25,"name":"Hulp en voorzieningen in de trein en op het station","introduction":null,"content":"## Voorzieningen\n\n### Op het station\n\nVeel treinstations hebben voorzieningen, zoals een toilet, een plek waar je eten en drinken kunt kopen, wachtruimtes, enzovoorts. Via [de volgende link](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/voorzieningen) kun je zien welke voorzieningen op een station te vinden zijn.\n\n### In de trein\n\nTreinen hebben meestal voorzieningen, zoals een toilet, een mogelijkheid om een fiets mee te nemen, wifi, of een mogelijkheid om je smartphone of computer op te laden. In de NS app kun je zien welke voorzieningen een trein heeft. Je kunt dit zien door op de trein te klikken waarmee je wilt reizen. Je ziet dan een aantal symbolen die aangeven welke voorzieningen aanwezig zijn in de trein. Deze symbolen zijn ook aan de buiten- enbinnenkant van de trein te vinden. \n\n<picture>Voorzieningen te zien in de NS app<\/picture>\n\n## Hulp vragen\n\n### Op het station\n\nAls je hulp nodig hebt, kun je gebruik maken van de NS-servicezuil.\nAls je op de knop drukt, krijg je via het intercomsysteem contact met een medewerker van de NS. Op sommige stations heb je ook een loket (OV Service & Tickets) waar je hulp kunt vragen. Je kunt ook altijd een NS medewerker, of een medereiziger om hulp vragen.  \nBij overlast of een onveilige situatie op het station kun je ook contact opnemen met de NS door het sturen van een WhatsApp of SMS naar: 0613181318.\n\n<picture>NS-servicezuil<\/picture>\n\n### In de trein\n\nAls je hulp nodig hebt in de trein, dan kun je hulp vragen aan de conducteur. Je kunt eventueel hulp vragen aan een medereiziger.  \nBij overlast of een onveilige situatie in de trein kun je direct contact opnemen met de NS door het sturen van WhatsApp of SMS naar: 0613181318.","children":[]}]},{"id":26,"page":null,"parent_id":8,"name":"De treinreis in 10 stappen samengevat","introduction":null,"content":"## Stap 1\n\nKijk met welke trein je gaat reizen. Dit kan onder andere met de websites of apps van: NS, Glimble of 9292. \n\nReis je in Belgi\u00eb dan kun je gebruik maken van nmbs.be.\n\n## Stap 2\n\nHeb je reisassistentie nodig. Vraag dat van te voren aan via:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\n## Stap 3\n\nKijk hoe lang je onderweg bent naar het station. Je kunt hiervoor Google Maps gebruiken.\n\n## Stap 4\n\nHieronder staat een lijst van spullen die je nodig kunt hebben:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.\n\n## Stap 5\n\nGa op tijd thuis weg en controleer of je alle spullen bij je hebt.\n\n## Stap 6\n\nAls je bij het station bent, check dan in bij een van de poortjes met je vervoersbewijs en loop naar het juiste perron.\n\n## Stap 7\n\nControleer via een van de apps of de digitale borden op het perron hoe lang het duurt voordat jouw trein eraan komt.\n\n## Stap 8\n\nStap de trein in en zoek een plek om te zitten. Let op of je in de juiste coup\u00e9  zit.\n\n## Stap 9\n\nHoud de tussenstops in de gaten. Dan weet je wanneer je moet uitstappen.\n\n## Stap 10\n\nStap de trein uit en check uit bij het verlaten van het station via een van de kaartlezers of poortjes.","children":[]}]},{"id":9,"page":true,"parent_id":3,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":10,"page":true,"parent_id":3,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":11,"page":true,"parent_id":4,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":12,"page":true,"parent_id":4,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":13,"page":true,"parent_id":5,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":14,"page":true,"parent_id":5,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":15,"page":true,"parent_id":6,"name":"Last van prikkels","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":16,"page":true,"parent_id":6,"name":"Niet weten hoe","introduction":null,"content":null,"children":[]},{"id":17,"page":null,"parent_id":7,"name":"Wat kun je doen tegen prikkels? (geluid, geur, licht, temperatuur, pijn en reisziekte)","introduction":null,"content":"## Geluid\n\n* Er kunnen veel geluiden in het station en in de trein zijn. Gebruik hulpmiddelen tegen het geluid zoals oordoppen, oortjes of een koptelefoon. [Klik hier](47) voor alle hulpmiddelen om geluid te verminderen.\n* Luister naar je muziek of podcasts om omgevingsgeluiden niet te horen.\n* Een haarband, muts of oorwarmers kunnen helpen om geluid te filteren.\n* Probeer in een stiltecoup\u00e9 een plekje te vinden. Daar mogen mensen niet praten.\n\n## Geuren\n\n* Draag een mondkapje, sjaal of buff tegen de geuren om je heen.\n* Gebruik je eigen parfum of aftershave tegen geuren om je heen. \n* Je kunt ruiken aan een zakdoek waarop je een lekkere geur hebt gespoten.\n* Het kan helpen om geurende balsem (bijvoorbeeld Noxo Odor) onder je neus te smeren.\n\n## Licht\n\n* Heb je last van het licht in de trein zet dan een zonnebril, pet of capuchon op. \n* Ga in de trein aan de kant zitten waar geen zon naar binnen schijnt.\n\n## Temperatuur\n\nHet kan in de zomer warm en in de winter koud zijn in de trein en op het perron. Houd daarom rekening met de kleding die je aantrekt als je met de trein reist. Als het warm is kun je ook een waaier of een miniventilator meenemen. Je kunt ook gebruik maken van een draagbare nekventilator.\n\n## Pijn\n\nHet kan zijn dat de trein door een tunnel rijdt. Hierdoor kunnen mensen een drukkende pijn in hun oren voelen. Je kunt deze pijn verlichten of voorkomen door:\n\n* Slikken.\n* Gapen.\n* Kauwen op kauwgom.\n* Iets drinken met je neus dicht.\n* Voorzichtig lucht uitblazen door je mond met gesloten neus (klaren van je oren).\n* Gebruik speciale oordoppen, die regelen de druk in je oor. Zoals de Alpine Flyfit Vlieg of Otalgan Oordoppen.\n\n## Evenwicht (reisziekte)\n\nMensen met autisme zijn vaak gevoelig voor reisziekte. Je voelt je dan naar en misselijk. Probeer het volgende te doen om reisziekte te verminderen of te voorkomen:\n\n* Ga in de rijrichting zitten. \n* Kijk als dat mogelijk is uit het raam. \n* Ga rechtop zitten en stop met lezen, schrijven of gamen.\n* Houd je hoofd rechtop.\n* Neem eventueel medicijnen in tegen reisziekte. Laat je goed voorlichten als je deze medicijnen wilt gebruiken.","children":[]},{"id":18,"page":null,"parent_id":7,"name":"Hoe kun je zo rustig mogelijk reizen?","introduction":null,"content":"* Zorg dat je van tevoren tijd genoeg hebt, zodat je je niet hoeft te haasten.\n* Als het mogelijk is, reis dan buiten de ochtend- en avondspits. Het is dan namelijk een stuk minder druk op het station en in de trein. \n* Ga achter of voor in de trein zitten, daar is het vaak minder druk. \n* Ga in de eerste klas van de trein zitten. Het is daar meestal veel rustiger (hier moet je wel extra voor betalen).\nProbeer in een stiltecoup\u00e9 een plekje te vinden. In de stiltecoup\u00e9 mogen mensen niet praten.\n* Ga op een stoel zitten met een lege plek ernaast, zet op de lege plaats je tas. Als het niet erg druk is, is de kans groter dat niemand op die stoel gaat zitten. \n* Voor sommige mensen is het fijn om op een stoel naast het gangpad te gaan zitten in plaats van op een stoel naast het raam. Je hebt dan niet de kans om ingesloten te raken door een andere passagier. \n* Leid jezelf af met muziek, met je telefoon, laptop of boek of met iets anders dat je afleiding geeft. Andere passagiers gaan dan ook minder snel tegen je praten.\n* <store>De **NS-app** (Android, iOS, gratis) heeft voor veel treinen een zitplaatszoeker. Met de zitplaatszoeker kun je zien in welk rijtuig de meeste zitplaatsen vrij zijn. In dat rijtuig is het het rustigst. Hoe kan je dit zien:\n\t1. Plan je reis in de NS-app.\n\t2. Klik in het reisadvies op de naam van je trein.\n\t3. Onder de afbeelding van de trein zie je aan de hand van kleuren hoeveel zitplaatsen er zijn. Is een rijtuig groen, dan zijn er ruim voldoende plaatsen beschikbaar. Geel staat voor een beperkt aantal zitplaatsen en oranje voor weinig tot geen.<\/store>\n* De **NS-app** (Android, iOS, gratis) heeft een drukte-indicator. Daarmee kun je zien hoe druk het is en zal worden in een trein. Dit wordt weergegeven door 1, 2 of 3 poppetjes. Bij 1 poppetje is het rustig, in de trein, bij 2 poppetjes is het matig druk, 3 poppetjes betekent dat het erg druk is in de trein. Een rood uitroepteken naast de poppetjes geeft aan dat er een kortere trein rijdt dan is gepland. Hierdoor kan het mogelijk drukker zijn dan verwacht.\n* <store>**9292 app** (Android, iOS, gratis). Dit is een app voor het hele openbaar vervoer van Nederland. Deze app bevat een drukte-indicator voor de trein. De drukte in de trein is hier ook aangegeven met poppetjes zoals in de NS-app.<\/store>\n\n<picture>NS app, drukte indicator<\/picture>\n<picture>9292 app, drukte indicator<\/picture>","children":[]},{"id":19,"page":null,"parent_id":7,"name":"Hulp tijdens het reizen met de trein","introduction":null,"content":"## Reisassistentie\n\nVerschillende spoorwegmaatschappijen hebben reisassistentie. Iemand kan je dan begeleiden naar je trein. Je moet van tevoren wel de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze reisassistentie hebben. \n\n### Belgi\u00eb\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over reisassistentie vinden via de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be\/).\n\n## OV-Begeleiderskaart \nReizen kan veel prikkels geven. Als het niet lukt om alleen te reizen, kun je gratis een begeleider meenemen. Je maakt dan gebruik van de OV-Begeleiderskaart. Je kunt de begeleiderskaart [hier aanvragen](https:\/\/www.rijksoverheid.nl\/wetten-en-regelingen\/productbeschrijvingen\/ov-begeleiderskaart).\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je ook een gratis begeleider op de trein meenemen, met de \u2018Kaart Kosteloze Begeleider\u2019. Deze kaart kun je [hier aanvragen](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/tickets-and-railcards\/overview-discount\/free-carer).\n\n## Sunflower keycord of polsbandje\n\nDit is een internationaal hulpmiddel. Het laat anderen (zoals mensen die bij het openbaar vervoer werken) zien dat de drager mogelijk extra ondersteuning nodig heeft. Ze kunnen dan rekening met je houden. In Belgi\u00eb kun je dit hulpmiddel ook gebruiken. [Hier](https:\/\/hiddendisabilitiesstore.com\/nl\/winkel.html) kun je een keycard bestellen.\n\n## Autipas\n\nDe Autipas is een Nederlandse pas waarmee je snel aan anderen duidelijk maakt dat je autisme hebt. Als je het idee hebt dat je in paniek raakt of helemaal vast loopt kan het helpen om je Autipas te laten zien. In Belgi\u00eb wordt de Autipas ook steeds vaker herkend. De Autipas kun je [hier aanvragen](https:\/\/www.autisme.nl\/producten\/Autipas\/).","children":[]},{"id":20,"page":null,"parent_id":7,"name":"Zoveel mogelijk ontspannen voor en tijdens het reizen met de trein","introduction":null,"content":"Als je merkt dat je erg gespannen of overprikkeld raakt, is het belangrijk dat je probeert tot rust te komen. Hieronder staan manieren waarmee je je kunt ontspannen. Het verschilt per persoon welke manier goed helpt.\n\n## Hulpmiddelen die je onderweg helpen te ontspannen\n\n* Gebruik een fidgetspinner of een stressbal.\n* Bij sommige mensen geeft het gebruik van een verzwaringshulpmiddel (bijvoorbeeld een verzwaringsvest) ontspanning.\n* Luister naar je favoriete muziek of podcasts.\n* Sommige mensen helpt het om \u201cBinaural beats\u201d te luisteren. Je vindt deze speciale muziek tegen stress op YouTube of Spotify.\n* Lees een boek, kijk naar filmpjes of speel een spel op je telefoon.\n* Neem voor kinderen speelgoed mee om te spelen in de trein.\n* Sommigen helpt het als ze even gaan wandelen. Je kunt bijvoorbeeld even naar het toilet lopen in de trein.\n* Zorg dat je de Autipas en\/of een Sunflower keycord of polsbandje bij je hebt.\n* Zorg dat je een mobiele telefoon bij je hebt met daarin de nummers van een aantal mensen die je kunt bellen als er iets mis gaat.\n\n## Ontspanningsoefeningen\n\n* Ga ontspannen zitten en laat je armen langs je lichaam hangen. Bal je vuisten en span je armspieren aan. Ontspan ze vervolgens weer. Doe dit vijf keer. Haal hierna je schouders op, span ze aan en laat ze vervolgens ontspannen zakken. Doe dit vijf keer.\n* Adem door je neus in plaats van door je mond. Adem 4 seconden in. Houd je adem 7 seconden lang vast. Adem langzaam 8 seconden via je mond uit. Herhaal dit 10 keer.\n\n## Video\u2019s en websites\n\nEr zijn video\u2019s en websites waarop allerlei ontspanningsoefeningen worden uitgelegd:\n\n* [Video\u2019s](https:\/\/www.olvg.nl\/ontspanningsoefeningen)\n* [Audio](https:\/\/www.mindfulnessbijautisme.nl\/audiofragmenten\/)\n\n## Apps die helpen om te ontspannen\nMet deze apps kun je ontspanningsoefeningen doen:\n\n<store>**Petit BamBou** (Android en iOS).<\/store>\n<store>**Headspace** (Android en iOS).<\/store>\n\nMet deze apps kun je een spel spelen waarmee je tot rust komt:\n\n<store>**Myoasis** (Android en iOS).<\/store>\n<store>**Infinity Loop** (Android en iOS).<\/store>","children":[]},{"id":21,"page":null,"parent_id":8,"name":"1. Voorbereiding voor de reis","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":27,"page":null,"parent_id":21,"name":"Hoe werkt het reizen met de trein?","introduction":null,"content":"* Mensen die geen of weinig ervaring hebben met het reizen met de trein kunnen kijken naar een [animatie van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/). In deze animatie wordt stap voor stap uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt. \n* Je kunt ook digitaal een treinreis oefenen via de [link van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/oefen-een-treinreis\/).\n* In het volgende sociale verhaal wordt voor kinderen met foto\u2019s in het kort uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt.\n\n## Tip\n\nMaak een keer een treinreis samen met een vertrouwd iemand. Je ziet dan hoe een treinstation en de trein er van binnen uitzien, hoe het in- en uitchecken werkt en hoe je moet in- en uitstappen.","children":[]},{"id":28,"page":null,"parent_id":21,"name":"Uitleg over welke trein je moet nemen en hoe je je reis kunt plannen","introduction":null,"content":"Bepaal eerst hoe laat je op je eindbestemming wilt aankomen. Als je dit weet kun je je reis plannen. Je kunt met behulp van verschillende sites en apps zien welke trein (en eventueel andere vervoersmiddelen) je moet nemen en hoe lang je reis gaat duren. \n\n**Je kunt je reis plannen via de websites:**\n\n* [9292](https:\/\/9292.nl)\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisplanner\/)\n\n<picture>Voorbeeld reisplanner<\/picture>\n\n**Je kunt je reis plannen via de apps:**\n\n* <store>**NS** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**9292** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**Glimble** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n\n\n**Hoe je gebruik kunt maken van deze reisplanners kun je zien op deze video\u2019s:**\n\n* [9292 planner](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TURB6RSEDZU)\n* [Glimble](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-32GOa87d_4)\n* Met behulp van een animatie wordt uitgelegd hoe je de NS app gebruikt. [Klik hier](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/de-ns-app\/) om de animatie te bekijken.\n\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je je reis plannen met de NMBS app of op de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be).","children":[]},{"id":29,"page":null,"parent_id":21,"name":"Reisassistentie aanvragen","introduction":null,"content":"Verschillende spoorwegmaatschappijen hebben een reisassistentie service. Er is dan een reisassistent die je naar de trein kan begeleiden. Je moet wel van tevoren de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze over reisassistentie beschikken. \n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over assistentie [hier vinden](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/travel-info\/prepare-for-your-journey\/assistance-reduced-mobility).","children":[]},{"id":30,"page":null,"parent_id":21,"name":"De reis naar het station toe","introduction":null,"content":"Bekijk hoe lang je ongeveer op weg bent naar het treinstation. Via de website of app van Google Maps kun je zien hoe lang je onderweg bent naar het treinstation vanaf je eigen locatie, en hoe je ernaartoe kunt reizen met het openbaar vervoer, met de fiets of lopend.\n\n<picture>Voorbeeld Google Maps<\/picture>\n\nVeel treinstations zijn groot. Je hebt daarom soms wat tijd nodig om op het juiste perron te komen. Plan daarom minstens 10 minuten tijd in tussen de aankomst bij het station en het vertrek van de trein.\nWil je je alvast voorbereiden dan kun je kijken waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl).","children":[]},{"id":31,"page":null,"parent_id":21,"name":"Wat neem je mee?","introduction":null,"content":"Hieronder staat een lijst van spullen die je eventueel nodig hebt tijdens de treinreis:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.","children":[]}]},{"id":22,"page":null,"parent_id":8,"name":"2. Koop een vervoersbewijs thuis of op het station","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":32,"page":null,"parent_id":22,"name":"OVpay (pinpas, creditcard, telefoon)","introduction":null,"content":"Tegenwoordig kun je in Nederland inchecken en uitchecken met je pinpas, creditcard of de betaalpas op je telefoon. Het is niet nodig om iets te activeren.  \nBij het in- en uitchecken haal je de pas waarmee je wilt reizen uit je portemonnee, of je gebruikt de betaalpas op je mobiel. Houd je pas of mobiel tegen de kaartlezer bij het incheckpunt. Het uitchecken doe je met dezelfde betaalpas. Alle reiskosten die je op een dag maakt, worden automatisch van je rekening afgeschreven.\nIn [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=IgAgN2DTmxA) wordt uitgelegd hoe je moet inchecken met OVpay.","children":[]},{"id":33,"page":null,"parent_id":22,"name":"E-Ticket of een los kaartje","introduction":null,"content":"Het is mogelijk om online een ticket kopen. Dit kan onder andere via de websites of apps van: 9292, NS of GLIMBLE. Een digitaal ticket kun je downloaden op je telefoon.\n\nOp het station kun je een los kaartje kopen bij een kaartautomaat.\n\n<picture>Kaartautomaat<\/picture>\n\n### Belgi\u00eb\n\n[Kijk hier](https:\/\/nmbs.be) voor informatie hoe je een kaartje kunt kopen voor een reis met de trein in Belgi\u00eb.","children":[]},{"id":34,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-chipkaart","introduction":null,"content":"Een OV-Chipkaart kun je online kopen via [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) Ook kun je een OV-Chipkaart bij verschillende winkels en loketten kopen. Voor verkoopadressen kun je kijken op: [ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker).  \nAls je wilt reizen met de NS moet er altijd minimaal 20 euro op de OV-Chipkaart staan.","children":[]},{"id":35,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo bekijken","introduction":null,"content":"Het saldo van je OV-Chipkaart kun je op drie manieren bekijken.\n\n### 1. Online\n\nOp de website [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) kun je linksboven bij saldo checker staat je kaartnummer invoegen (zie foto). Als je dit hebt ingevuld, zie je hierna meteen welk bedrag er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>\n\n### 2. Kaartautomaat\n\nOp het station staan verschillende kaartautomaten. Bij deze automaten kun je het saldo van je OV-Chipkaart bekijken.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\nAls je je OV-Chipkaart voor de kaartlezer hebt gehouden, kun je linksboven op het scherm bij **huidige*** het saldo zien dat er op dat moment je OV-Chipkaart staat.\n\nVia [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je je saldo ophaalt bij een kaartautomaat.\n\n### 3. Oplaadautomaat\n\nDeze automaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Als je je OV-Chipkaart in de oplaadautomaat steekt, zie je hoeveel saldo er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":36,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo opladen","introduction":null,"content":"### 1. Online opladen\n\nJe kunt je OV-Chipkaart online opladen via: [ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen). Soms moet je dan nog als extra stap je nieuwe saldo bij een automaat ophalen. Dit kan bij alle soorten OV-automaten. Via [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je dit moet doen bij een kaartautomaat.\n\n### 2. Opladen bij een kaartautomaat\n\nUitleg hoe je je OV-Chipkaart kunt opwaarderen bij een kaartautomaat vind je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CaNh_PtJy4k).\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\n### 3. Opladen bij een oplaadautomaat\n\nOplaadautomaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Via [deze link](https:\/\/www.uitlegov-chipkaart.nl\/) wordt uitleg gegeven hoe je een OV-Chipkaart kunt opladen bij een oplaadautomaat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]}]},{"id":23,"page":null,"parent_id":8,"name":"3. Op het treinstation","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":37,"page":null,"parent_id":23,"name":"Inchecken","introduction":null,"content":"Als je bij het station bent, moet je inchecken. Dit kan bij een incheckpaal of bij een toegangspoort. Om in te kunnen checken houd je je vervoersbewijs tegen de kaartlezer.\n\nCheck je in bij een toegangspoortje, neem dan het poortje met de groene pijl. De kaartlezer zit aan de rechterkant. Als je het vervoersbewijs tegen de kaartlezer houdt, hoor je \u00e9\u00e9n piep en gaat het poortje open. Je kunt er nu doorheen lopen.  \nHoe inchecken werkt, zie je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JG8KQBE_Utg).\n\nLet op dat je incheckt bij de juiste vervoerder. Op de toegangspoort of incheckpaal is het symbool of de naam van de vervoerder te zien.\n\n<picture>Toegangspoort<\/picture>\n<picture>Incheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":38,"page":null,"parent_id":23,"name":"Vind het juiste perron","introduction":null,"content":"<picture>Digitaal informatiebord met alle trein tijden<\/picture>\n<picture>Papieren informatieborden<\/picture>\n\nAls je bent ingecheckt, moet je het perron zoeken vanwaar je trein vertrekt. Het nummer van het perron kun je zien in de app van de NS als je je reis plant. Het nummer is ook aangegeven op borden in het station.  \nSoms heeft een trein vertraging. Dit wordt via de app of een digitaal bord aangegeven. In het rood staat dan het aantal minuten aangegeven dat de trein later aankomt.  \nSommige stations zijn groot. Kijk om te weten waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl\/).\n\nAls je op het perron staat, moet je goed opletten of de goede trein er aan komt. Er hangen digitale borden waarop wordt aangegeven welke trein als eerste vertrekt. Op de foto kun je zien dat de trein naar Den Haag Centraal als eerste vertrekt vanaf perron 5B.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":39,"page":null,"parent_id":23,"name":"De trein instappen","introduction":null,"content":"Als de trein op het perron is aangekomen, kun je instappen. De deuren van de trein gaan open als je op de knop aan de buitenkant van de trein drukt.  \nLaat eerst de passagiers die uit de trein willen stappen voorgaan. Pas daarna stap jezelf in.\n\n<picture><\/picture>","children":[]}]},{"id":24,"page":null,"parent_id":8,"name":"4. In de trein","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":40,"page":null,"parent_id":24,"name":"Kies de juiste coup\u00e9","introduction":null,"content":"Er staat zowel aan de buitenkant als binnen in de trein aangegeven of een coup\u00e9 klasse 1 of 2 is en\/of het een stiltecoup\u00e9 is. Een kaartje voor de 1e klas is duurder dan een kaartje voor de 2e klas. Het kan zijn dat je vervoersbewijs in de trein wordt gecontroleerd door een conducteur.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":41,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stoel kiezen","introduction":null,"content":"Je kunt zelf kiezen op welke stoel je wilt gaan zitten in de trein.\n\nAls je een internationale reis maakt met de trein, kan het zijn dat je een gereserveerde stoel hebt. Op je ticket staat je stoelnummer. Soms kan het zijn dat iemand op je stoel zit, je mag dan vragen of iemand wilt opstaan. Je kunt ook hulp vragen aan de conducteur.","children":[]},{"id":42,"page":null,"parent_id":24,"name":"Route meekijken","introduction":null,"content":"Via schermen in de trein kun je de tussenstops volgen die de trein maakt. Met de Glimble of de NS app, kun je ook zien waar de trein op elk moment is. Dit kan ook met Google Maps.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":43,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stiltecoup\u00e9","introduction":null,"content":"Sommige treinen hebben een stiltecoup\u00e9. Deze kun je herkennen aan de symbolen hieronder. In de stiltecoup\u00e9 is het de bedoeling dat je stil bent, en dus niet met iemand gaat bellen of praten. Dit is een fijne plek als je last hebt van geluidsprikkels.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":44,"page":null,"parent_id":24,"name":"Uit de trein stappen","introduction":null,"content":"Zorg dat je klaar staat als de trein bij het station stopt waar je moet zijn. Kijk voor de zekerheid of je alles mee hebt genomen.  \nAls je trein is gestopt en je bent de eerste persoon die de trein verlaat, moet je op de knop drukken om de deur te openen. Het verschilt per trein waar de knop zit.\n\n<picture>Sprinter<\/picture>\n<picture>Intercity<\/picture>","children":[]}]},{"id":25,"page":null,"parent_id":8,"name":"5. Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":null,"children":[{"id":45,"page":null,"parent_id":25,"name":"Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":"Soms moet je overstappen van de ene vervoerder naar de andere, bijvoorbeeld van de NS naar R-NET. Dan moet je eerst uitchecken bij de eerste vervoerder en dan inchecken bij de tweede. Vaak staan de incheckpalen van beide vervoerders naast elkaar om dit gemakkelijk te maken.\n\n<picture>Overstappen van vervoerder<\/picture>\n\nUitchecken doe je als je het station verlaat via een van de poortjes. Kleinere stations hebben geen poortjes. Je kunt dan uitchecken via een uitcheckpaal. Haal je vervoersbewijs langs de kaartlezer.  \nAls je twee piepjes hoort, ben je uitgecheckt. Je kunt ook zien op het scherm dat je bent uitgecheckt.\n\n<picture>Poortjes<\/picture>\n<picture>Uitcheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":46,"page":null,"parent_id":25,"name":"Hulp en voorzieningen in de trein en op het station","introduction":null,"content":"## Voorzieningen\n\n### Op het station\n\nVeel treinstations hebben voorzieningen, zoals een toilet, een plek waar je eten en drinken kunt kopen, wachtruimtes, enzovoorts. Via [de volgende link](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/voorzieningen) kun je zien welke voorzieningen op een station te vinden zijn.\n\n### In de trein\n\nTreinen hebben meestal voorzieningen, zoals een toilet, een mogelijkheid om een fiets mee te nemen, wifi, of een mogelijkheid om je smartphone of computer op te laden. In de NS app kun je zien welke voorzieningen een trein heeft. Je kunt dit zien door op de trein te klikken waarmee je wilt reizen. Je ziet dan een aantal symbolen die aangeven welke voorzieningen aanwezig zijn in de trein. Deze symbolen zijn ook aan de buiten- enbinnenkant van de trein te vinden. \n\n<picture>Voorzieningen te zien in de NS app<\/picture>\n\n## Hulp vragen\n\n### Op het station\n\nAls je hulp nodig hebt, kun je gebruik maken van de NS-servicezuil.\nAls je op de knop drukt, krijg je via het intercomsysteem contact met een medewerker van de NS. Op sommige stations heb je ook een loket (OV Service & Tickets) waar je hulp kunt vragen. Je kunt ook altijd een NS medewerker, of een medereiziger om hulp vragen.  \nBij overlast of een onveilige situatie op het station kun je ook contact opnemen met de NS door het sturen van een WhatsApp of SMS naar: 0613181318.\n\n<picture>NS-servicezuil<\/picture>\n\n### In de trein\n\nAls je hulp nodig hebt in de trein, dan kun je hulp vragen aan de conducteur. Je kunt eventueel hulp vragen aan een medereiziger.  \nBij overlast of een onveilige situatie in de trein kun je direct contact opnemen met de NS door het sturen van WhatsApp of SMS naar: 0613181318.","children":[]}]},{"id":26,"page":null,"parent_id":8,"name":"De treinreis in 10 stappen samengevat","introduction":null,"content":"## Stap 1\n\nKijk met welke trein je gaat reizen. Dit kan onder andere met de websites of apps van: NS, Glimble of 9292. \n\nReis je in Belgi\u00eb dan kun je gebruik maken van nmbs.be.\n\n## Stap 2\n\nHeb je reisassistentie nodig. Vraag dat van te voren aan via:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\n## Stap 3\n\nKijk hoe lang je onderweg bent naar het station. Je kunt hiervoor Google Maps gebruiken.\n\n## Stap 4\n\nHieronder staat een lijst van spullen die je nodig kunt hebben:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.\n\n## Stap 5\n\nGa op tijd thuis weg en controleer of je alle spullen bij je hebt.\n\n## Stap 6\n\nAls je bij het station bent, check dan in bij een van de poortjes met je vervoersbewijs en loop naar het juiste perron.\n\n## Stap 7\n\nControleer via een van de apps of de digitale borden op het perron hoe lang het duurt voordat jouw trein eraan komt.\n\n## Stap 8\n\nStap de trein in en zoek een plek om te zitten. Let op of je in de juiste coup\u00e9  zit.\n\n## Stap 9\n\nHoud de tussenstops in de gaten. Dan weet je wanneer je moet uitstappen.\n\n## Stap 10\n\nStap de trein uit en check uit bij het verlaten van het station via een van de kaartlezers of poortjes.","children":[]},{"id":27,"page":null,"parent_id":21,"name":"Hoe werkt het reizen met de trein?","introduction":null,"content":"* Mensen die geen of weinig ervaring hebben met het reizen met de trein kunnen kijken naar een [animatie van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/). In deze animatie wordt stap voor stap uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt. \n* Je kunt ook digitaal een treinreis oefenen via de [link van Steffie](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/oefen-een-treinreis\/).\n* In het volgende sociale verhaal wordt voor kinderen met foto\u2019s in het kort uitgelegd hoe het reizen met de trein werkt.\n\n## Tip\n\nMaak een keer een treinreis samen met een vertrouwd iemand. Je ziet dan hoe een treinstation en de trein er van binnen uitzien, hoe het in- en uitchecken werkt en hoe je moet in- en uitstappen.","children":[]},{"id":28,"page":null,"parent_id":21,"name":"Uitleg over welke trein je moet nemen en hoe je je reis kunt plannen","introduction":null,"content":"Bepaal eerst hoe laat je op je eindbestemming wilt aankomen. Als je dit weet kun je je reis plannen. Je kunt met behulp van verschillende sites en apps zien welke trein (en eventueel andere vervoersmiddelen) je moet nemen en hoe lang je reis gaat duren. \n\n**Je kunt je reis plannen via de websites:**\n\n* [9292](https:\/\/9292.nl)\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisplanner\/)\n\n<picture>Voorbeeld reisplanner<\/picture>\n\n**Je kunt je reis plannen via de apps:**\n\n* <store>**NS** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**9292** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n* <store>**Glimble** (Android, iOS, gratis).<\/store>\n\n\n**Hoe je gebruik kunt maken van deze reisplanners kun je zien op deze video\u2019s:**\n\n* [9292 planner](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TURB6RSEDZU)\n* [Glimble](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=-32GOa87d_4)\n* Met behulp van een animatie wordt uitgelegd hoe je de NS app gebruikt. [Klik hier](https:\/\/trein.steffie.nl\/nl\/modules\/de-ns-app\/) om de animatie te bekijken.\n\n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je je reis plannen met de NMBS app of op de [site van de NMBS](https:\/\/nmbs.be).","children":[]},{"id":29,"page":null,"parent_id":21,"name":"Reisassistentie aanvragen","introduction":null,"content":"Verschillende spoorwegmaatschappijen hebben een reisassistentie service. Er is dan een reisassistent die je naar de trein kan begeleiden. Je moet wel van tevoren de reisassistentie aanvragen. Dat kan via de volgende links:\n\n* [NS](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking\/ns-reisassistentie.html)\n* [Arriva](https:\/\/www.arriva.nl\/over-je-reis\/met-een-beperking\/)\n* [Connexxion](https:\/\/www.connexxion.nl\/nl\/reisinformatie\/reizen-met-een-beperking)\n\nMaak je gebruik van een andere maatschappij, kijk dan op hun website of ze over reisassistentie beschikken. \n\n### Belgi\u00eb\n\nIn Belgi\u00eb kun je informatie over assistentie [hier vinden](https:\/\/www.belgiantrain.be\/nl\/travel-info\/prepare-for-your-journey\/assistance-reduced-mobility).","children":[]},{"id":30,"page":null,"parent_id":21,"name":"De reis naar het station toe","introduction":null,"content":"Bekijk hoe lang je ongeveer op weg bent naar het treinstation. Via de website of app van Google Maps kun je zien hoe lang je onderweg bent naar het treinstation vanaf je eigen locatie, en hoe je ernaartoe kunt reizen met het openbaar vervoer, met de fiets of lopend.\n\n<picture>Voorbeeld Google Maps<\/picture>\n\nVeel treinstations zijn groot. Je hebt daarom soms wat tijd nodig om op het juiste perron te komen. Plan daarom minstens 10 minuten tijd in tussen de aankomst bij het station en het vertrek van de trein.\nWil je je alvast voorbereiden dan kun je kijken waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl).","children":[]},{"id":31,"page":null,"parent_id":21,"name":"Wat neem je mee?","introduction":null,"content":"Hieronder staat een lijst van spullen die je eventueel nodig hebt tijdens de treinreis:\n\n* Tas en jas.\n* Sleutels.\n* OV-Chipkaart of treinkaartje.\n* Geld en\/of betaalpas of creditkaart.\n* Fidgetspinner, stressbal of andere anti-stress producten.\n* Opgeladen telefoon, eventueel een powerbank.\n* Mondkapje.\n* Water of iets anders te drinken.\n* Oordopjes\/koptelefoon.\n* Medicatie.\n* Autipas. \n* Sunflower keycord of polsbandje.","children":[]},{"id":32,"page":null,"parent_id":22,"name":"OVpay (pinpas, creditcard, telefoon)","introduction":null,"content":"Tegenwoordig kun je in Nederland inchecken en uitchecken met je pinpas, creditcard of de betaalpas op je telefoon. Het is niet nodig om iets te activeren.  \nBij het in- en uitchecken haal je de pas waarmee je wilt reizen uit je portemonnee, of je gebruikt de betaalpas op je mobiel. Houd je pas of mobiel tegen de kaartlezer bij het incheckpunt. Het uitchecken doe je met dezelfde betaalpas. Alle reiskosten die je op een dag maakt, worden automatisch van je rekening afgeschreven.\nIn [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=IgAgN2DTmxA) wordt uitgelegd hoe je moet inchecken met OVpay.","children":[]},{"id":33,"page":null,"parent_id":22,"name":"E-Ticket of een los kaartje","introduction":null,"content":"Het is mogelijk om online een ticket kopen. Dit kan onder andere via de websites of apps van: 9292, NS of GLIMBLE. Een digitaal ticket kun je downloaden op je telefoon.\n\nOp het station kun je een los kaartje kopen bij een kaartautomaat.\n\n<picture>Kaartautomaat<\/picture>\n\n### Belgi\u00eb\n\n[Kijk hier](https:\/\/nmbs.be) voor informatie hoe je een kaartje kunt kopen voor een reis met de trein in Belgi\u00eb.","children":[]},{"id":34,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-chipkaart","introduction":null,"content":"Een OV-Chipkaart kun je online kopen via [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) Ook kun je een OV-Chipkaart bij verschillende winkels en loketten kopen. Voor verkoopadressen kun je kijken op: [ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/servicepuntenzoeker).  \nAls je wilt reizen met de NS moet er altijd minimaal 20 euro op de OV-Chipkaart staan.","children":[]},{"id":35,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo bekijken","introduction":null,"content":"Het saldo van je OV-Chipkaart kun je op drie manieren bekijken.\n\n### 1. Online\n\nOp de website [ov-chipkaart.nl](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/) kun je linksboven bij saldo checker staat je kaartnummer invoegen (zie foto). Als je dit hebt ingevuld, zie je hierna meteen welk bedrag er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>\n\n### 2. Kaartautomaat\n\nOp het station staan verschillende kaartautomaten. Bij deze automaten kun je het saldo van je OV-Chipkaart bekijken.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\nAls je je OV-Chipkaart voor de kaartlezer hebt gehouden, kun je linksboven op het scherm bij **huidige*** het saldo zien dat er op dat moment je OV-Chipkaart staat.\n\nVia [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je je saldo ophaalt bij een kaartautomaat.\n\n### 3. Oplaadautomaat\n\nDeze automaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Als je je OV-Chipkaart in de oplaadautomaat steekt, zie je hoeveel saldo er op je OV-Chipkaart staat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":36,"page":null,"parent_id":22,"name":"OV-Chipkaart saldo opladen","introduction":null,"content":"### 1. Online opladen\n\nJe kunt je OV-Chipkaart online opladen via: [ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen](https:\/\/www.ov-chipkaart.nl\/saldo-bestellen). Soms moet je dan nog als extra stap je nieuwe saldo bij een automaat ophalen. Dit kan bij alle soorten OV-automaten. Via [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EtC_42CB-zM) zie je hoe je dit moet doen bij een kaartautomaat.\n\n### 2. Opladen bij een kaartautomaat\n\nUitleg hoe je je OV-Chipkaart kunt opwaarderen bij een kaartautomaat vind je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CaNh_PtJy4k).\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\n### 3. Opladen bij een oplaadautomaat\n\nOplaadautomaten staan op het station en in verschillende winkels zoals de Bruna en de Albert Heijn. Via [deze link](https:\/\/www.uitlegov-chipkaart.nl\/) wordt uitleg gegeven hoe je een OV-Chipkaart kunt opladen bij een oplaadautomaat.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":37,"page":null,"parent_id":23,"name":"Inchecken","introduction":null,"content":"Als je bij het station bent, moet je inchecken. Dit kan bij een incheckpaal of bij een toegangspoort. Om in te kunnen checken houd je je vervoersbewijs tegen de kaartlezer.\n\nCheck je in bij een toegangspoortje, neem dan het poortje met de groene pijl. De kaartlezer zit aan de rechterkant. Als je het vervoersbewijs tegen de kaartlezer houdt, hoor je \u00e9\u00e9n piep en gaat het poortje open. Je kunt er nu doorheen lopen.  \nHoe inchecken werkt, zie je in [deze video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JG8KQBE_Utg).\n\nLet op dat je incheckt bij de juiste vervoerder. Op de toegangspoort of incheckpaal is het symbool of de naam van de vervoerder te zien.\n\n<picture>Toegangspoort<\/picture>\n<picture>Incheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":38,"page":null,"parent_id":23,"name":"Vind het juiste perron","introduction":null,"content":"<picture>Digitaal informatiebord met alle trein tijden<\/picture>\n<picture>Papieren informatieborden<\/picture>\n\nAls je bent ingecheckt, moet je het perron zoeken vanwaar je trein vertrekt. Het nummer van het perron kun je zien in de app van de NS als je je reis plant. Het nummer is ook aangegeven op borden in het station.  \nSoms heeft een trein vertraging. Dit wordt via de app of een digitaal bord aangegeven. In het rood staat dan het aantal minuten aangegeven dat de trein later aankomt.  \nSommige stations zijn groot. Kijk om te weten waar het perron is op de plattegrond van het station. De plattegrond kun je vinden op [deze site](https:\/\/plattegrondstation.nl\/).\n\nAls je op het perron staat, moet je goed opletten of de goede trein er aan komt. Er hangen digitale borden waarop wordt aangegeven welke trein als eerste vertrekt. Op de foto kun je zien dat de trein naar Den Haag Centraal als eerste vertrekt vanaf perron 5B.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":39,"page":null,"parent_id":23,"name":"De trein instappen","introduction":null,"content":"Als de trein op het perron is aangekomen, kun je instappen. De deuren van de trein gaan open als je op de knop aan de buitenkant van de trein drukt.  \nLaat eerst de passagiers die uit de trein willen stappen voorgaan. Pas daarna stap jezelf in.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":40,"page":null,"parent_id":24,"name":"Kies de juiste coup\u00e9","introduction":null,"content":"Er staat zowel aan de buitenkant als binnen in de trein aangegeven of een coup\u00e9 klasse 1 of 2 is en\/of het een stiltecoup\u00e9 is. Een kaartje voor de 1e klas is duurder dan een kaartje voor de 2e klas. Het kan zijn dat je vervoersbewijs in de trein wordt gecontroleerd door een conducteur.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":41,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stoel kiezen","introduction":null,"content":"Je kunt zelf kiezen op welke stoel je wilt gaan zitten in de trein.\n\nAls je een internationale reis maakt met de trein, kan het zijn dat je een gereserveerde stoel hebt. Op je ticket staat je stoelnummer. Soms kan het zijn dat iemand op je stoel zit, je mag dan vragen of iemand wilt opstaan. Je kunt ook hulp vragen aan de conducteur.","children":[]},{"id":42,"page":null,"parent_id":24,"name":"Route meekijken","introduction":null,"content":"Via schermen in de trein kun je de tussenstops volgen die de trein maakt. Met de Glimble of de NS app, kun je ook zien waar de trein op elk moment is. Dit kan ook met Google Maps.\n\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":43,"page":null,"parent_id":24,"name":"Stiltecoup\u00e9","introduction":null,"content":"Sommige treinen hebben een stiltecoup\u00e9. Deze kun je herkennen aan de symbolen hieronder. In de stiltecoup\u00e9 is het de bedoeling dat je stil bent, en dus niet met iemand gaat bellen of praten. Dit is een fijne plek als je last hebt van geluidsprikkels.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>","children":[]},{"id":44,"page":null,"parent_id":24,"name":"Uit de trein stappen","introduction":null,"content":"Zorg dat je klaar staat als de trein bij het station stopt waar je moet zijn. Kijk voor de zekerheid of je alles mee hebt genomen.  \nAls je trein is gestopt en je bent de eerste persoon die de trein verlaat, moet je op de knop drukken om de deur te openen. Het verschilt per trein waar de knop zit.\n\n<picture>Sprinter<\/picture>\n<picture>Intercity<\/picture>","children":[]},{"id":45,"page":null,"parent_id":25,"name":"Overstappen en\/of uitchecken","introduction":null,"content":"Soms moet je overstappen van de ene vervoerder naar de andere, bijvoorbeeld van de NS naar R-NET. Dan moet je eerst uitchecken bij de eerste vervoerder en dan inchecken bij de tweede. Vaak staan de incheckpalen van beide vervoerders naast elkaar om dit gemakkelijk te maken.\n\n<picture>Overstappen van vervoerder<\/picture>\n\nUitchecken doe je als je het station verlaat via een van de poortjes. Kleinere stations hebben geen poortjes. Je kunt dan uitchecken via een uitcheckpaal. Haal je vervoersbewijs langs de kaartlezer.  \nAls je twee piepjes hoort, ben je uitgecheckt. Je kunt ook zien op het scherm dat je bent uitgecheckt.\n\n<picture>Poortjes<\/picture>\n<picture>Uitcheckpaal<\/picture>","children":[]},{"id":46,"page":null,"parent_id":25,"name":"Hulp en voorzieningen in de trein en op het station","introduction":null,"content":"## Voorzieningen\n\n### Op het station\n\nVeel treinstations hebben voorzieningen, zoals een toilet, een plek waar je eten en drinken kunt kopen, wachtruimtes, enzovoorts. Via [de volgende link](https:\/\/www.ns.nl\/reisinformatie\/voorzieningen) kun je zien welke voorzieningen op een station te vinden zijn.\n\n### In de trein\n\nTreinen hebben meestal voorzieningen, zoals een toilet, een mogelijkheid om een fiets mee te nemen, wifi, of een mogelijkheid om je smartphone of computer op te laden. In de NS app kun je zien welke voorzieningen een trein heeft. Je kunt dit zien door op de trein te klikken waarmee je wilt reizen. Je ziet dan een aantal symbolen die aangeven welke voorzieningen aanwezig zijn in de trein. Deze symbolen zijn ook aan de buiten- enbinnenkant van de trein te vinden. \n\n<picture>Voorzieningen te zien in de NS app<\/picture>\n\n## Hulp vragen\n\n### Op het station\n\nAls je hulp nodig hebt, kun je gebruik maken van de NS-servicezuil.\nAls je op de knop drukt, krijg je via het intercomsysteem contact met een medewerker van de NS. Op sommige stations heb je ook een loket (OV Service & Tickets) waar je hulp kunt vragen. Je kunt ook altijd een NS medewerker, of een medereiziger om hulp vragen.  \nBij overlast of een onveilige situatie op het station kun je ook contact opnemen met de NS door het sturen van een WhatsApp of SMS naar: 0613181318.\n\n<picture>NS-servicezuil<\/picture>\n\n### In de trein\n\nAls je hulp nodig hebt in de trein, dan kun je hulp vragen aan de conducteur. Je kunt eventueel hulp vragen aan een medereiziger.  \nBij overlast of een onveilige situatie in de trein kun je direct contact opnemen met de NS door het sturen van WhatsApp of SMS naar: 0613181318.","children":[]},{"id":47,"page":true,"parent_id":null,"name":"Hulpmiddelen tegen geluid","introduction":"Mensen met autisme kunnen last hebben van geluid en hier overprikkeld door raken. Je kunt geluid verminderen met hulpmiddelen, zoals oortjes, oorkappen en koptelefoons. Tegenwoordig zijn veel van deze hulpmiddelen voorzien van actieve noise cancelling.","content":null,"children":[{"id":48,"page":null,"parent_id":47,"name":"Wat is passieve of actieve noise-cancelling","introduction":null,"content":"* Bij **actieve noise cancelling** filteren elektronische signalen geluid weg. Het omgevingsgeluid kun je daardoor bijna helemaal wegfilteren. Deze noise cancelling werkt beter dan passieve noise cancelling.  \n* Bij **passieve noise cancelling** zorgen de pasvorm en het materiaal van de koptelefoon\/oortjes ervoor dat het omgevingsgeluid wordt gedempt. Het resultaat is meestal dat je nog steeds een beetje van het omgevingsgeluid hoort.\n\nAls je meer wilt weten over noise cancelling, kijk dan naar [de volgende video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=s7t2XIQOFNs).","children":[]},{"id":49,"page":null,"parent_id":47,"name":"Oordoppen en oorkappen (passieve noise cancelling)","introduction":null,"content":"### Oordoppen\n\nOordoppen zijn kleine dopjes die je in je gehoorgang steekt en je zo beschermen tegen geluid. Er zijn wegwerp en herbruikbare oordoppen. \n\nOordoppen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en materialen. Ook verschillen de oordoppen in de mate waarin ze het geluid dempen (dB). Het verschilt per persoon welke oordoppen de voorkeur hebben. \n\nJe kunt via de volgende website [een pakket bestellen](https:\/\/www.oordopjesonline.nl\/oordopjes-pakket.html) met 14 oordopjes van verschillende materialen, vormen en demping. Zo kun je uittesten welke oordoppen het fijnst voor je zijn.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\n### Oorkappen\n\nOorkappen bedekken het gehele oor. Ze zijn online en in de bouwmarkten te koop. Oorkappen werken goed in situaties waarin veel lawaai is of als iemand zich wil afsluiten van geluid. Let bij de aanschaf op de vorm, materiaal en demping. Het kan per persoon verschillen welke oorkap het fijnst voor je is. \n\n<picture><\/picture>\n\n### Otoplastieken\n\nOordoppen kunnen op maat worden gemaakt. Oordopen op maat worden otoplastieken genoemd. Deze oordoppen sluiten perfect aan bij de vorm van de gehoorgang en zitten daarom comfortabel. Ze dempen het geluid erg goed.","children":[]},{"id":50,"page":null,"parent_id":47,"name":"Koptelefoons (passieve en actieve noise-cancelling)","introduction":null,"content":"Koptelefoons worden vooral gebruikt om naar muziek te luisteren. Tegenwoordig hebben veel koptelefoons ook actieve noise cancelling waardoor ze omgevingsgeluid beter kunnen wegfilteren.\n\n### Er zijn twee soorten koptelefoons: over-ear en on-ear\n\n* Een **over-ear** koptelefoon valt over je gehele oor heen. Hierdoor hoor je veel minder omgevingsgeluid. Een over-ear koptelefoon met actieve noise cancelling blokkeert bijna al het omgevingsgeluid. \n\n<picture><\/picture>\n\n* Een **on-ear** koptelefoon is gemaakt om op de oren te rusten. Omgevingsgeluid is bij on-ear koptelefoons meer te horen dan bij de over-ear. Een on-ear koptelefoon met actieve noise cancelling blokkert wel bijna alle omgevingsgeluid. \n\n<picture><\/picture>\n\n### Tips om op te letten bij de aanschaf van een koptelefoon\n\nAls je een koptelefoon wilt aanschaffen is het verstandig om te passen in de winkel. Je kunt letten op de volgende punten:\n\n* Kijk of je voorkeur uitgaat naar een over-ear of on-ear koptelefoon. \n* Kijk of je een koptelefoon wilt die je kunt verstellen. Koptelefoons kunnen soms veel druk geven op je hoofd.\n* Let op het materiaal van de oorkussens van de koptelefoon. Je kunt denken aan zacht of hard materiaal of bijvoorbeeld ademende materialen in verband met zweten.\n* Het kan fijn zijn om een koptelefoon met afneembare oorkussens te hebben. Deze oorkussens kun je schoonmaken.\n* Overweeg een draadloze koptelefoon als je de draad vervelend vindt. \n* Probeer actieve noise cancelling uit zowel met als zonder muziek. \n* Probeer actieve noise cancelling uit buiten de winkel.\n* Via de websites: [tweakers.net](https:\/\/tweakers.net\/) of [rtings.com](https:\/\/www.rtings.com\/) kun je uitzoeken welke koptelefoon bij je past. \n* Er zijn verschillende bedrijven zoals grover.com waar je een koptelefoon kunt huren. Zo kun je bekijken of een koptelefoon fijn zit en goed voor je werkt voordat je er een aanschaft.","children":[]},{"id":51,"page":null,"parent_id":47,"name":"Oortjes (passieve en actieve noise-cancelling)","introduction":null,"content":"**In-ear** oortjes steek je in je gehoorgang. Daardoor wordt het omgevingsgeluid sterk gedempt. Als de in-ear oortjes ook nog actieve noise cancelling hebben, wordt bijna al het omgevingsgeluid gefilterd.\n\n<picture><\/picture>\n\n**Ear-buds** gaan niet volledig je gehoorgang in, ze zitten wat losser in je oor. Je hoort hierdoor beter wat er om je heen gebeurt doordat de geluiddemping minder sterk is. Als deze ear-buds zijn uitgerust met actieve noise cancelling wordt bijna al het omgevingsgeluid gefilterd.\n\n<picture><\/picture>\n\n### Tips om op te letten bij de aanschaf van oortjes\n\nAls je oortjes wilt aanschaffen is het verstandig om te passen in de winkel. Je kunt letten op de volgende punten:\n\n* Kijk of je voorkeur uitgaat naar in-ear oortjes of ear-buds. Leveren de in ear oortjes een naar gevoel op doordat ze in je gehoorgang zitten, probeer dan ear-buds oortjes als alternatief.\n* Let op de pasvorm en het materiaal van de oortjes. Sommige oortjes hebben afneembare opzetstukjes. Deze hebben verschillende groottes en kun je schoonmaken.\n* Overweeg draadloze oortjes te kopen als je de draad vervelend vindt.\n* Probeer actieve noise cancelling uit zowel met als zonder muziek.\n* Probeer de noise cancelling uit buiten de winkel.\n* Via de websites: [tweakers.net](https:\/\/tweakers.net\/) of [rtings.com](https:\/\/www.rtings.com\/) kun je uitzoeken wat bij je past.\n* Er zijn verschillende bedrijven zoals grover.com waar je oortjes kunt huren. Ze kun je goed kijken of de oortjes fijn zitten en wat goed voor je werkt voordat je er een aanschaft.","children":[]}]},{"id":48,"page":null,"parent_id":47,"name":"Wat is passieve of actieve noise-cancelling","introduction":null,"content":"* Bij **actieve noise cancelling** filteren elektronische signalen geluid weg. Het omgevingsgeluid kun je daardoor bijna helemaal wegfilteren. Deze noise cancelling werkt beter dan passieve noise cancelling.  \n* Bij **passieve noise cancelling** zorgen de pasvorm en het materiaal van de koptelefoon\/oortjes ervoor dat het omgevingsgeluid wordt gedempt. Het resultaat is meestal dat je nog steeds een beetje van het omgevingsgeluid hoort.\n\nAls je meer wilt weten over noise cancelling, kijk dan naar [de volgende video](https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=s7t2XIQOFNs).","children":[]},{"id":49,"page":null,"parent_id":47,"name":"Oordoppen en oorkappen (passieve noise cancelling)","introduction":null,"content":"### Oordoppen\n\nOordoppen zijn kleine dopjes die je in je gehoorgang steekt en je zo beschermen tegen geluid. Er zijn wegwerp en herbruikbare oordoppen. \n\nOordoppen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en materialen. Ook verschillen de oordoppen in de mate waarin ze het geluid dempen (dB). Het verschilt per persoon welke oordoppen de voorkeur hebben. \n\nJe kunt via de volgende website [een pakket bestellen](https:\/\/www.oordopjesonline.nl\/oordopjes-pakket.html) met 14 oordopjes van verschillende materialen, vormen en demping. Zo kun je uittesten welke oordoppen het fijnst voor je zijn.\n\n<picture><\/picture>\n<picture><\/picture>\n\n### Oorkappen\n\nOorkappen bedekken het gehele oor. Ze zijn online en in de bouwmarkten te koop. Oorkappen werken goed in situaties waarin veel lawaai is of als iemand zich wil afsluiten van geluid. Let bij de aanschaf op de vorm, materiaal en demping. Het kan per persoon verschillen welke oorkap het fijnst voor je is. \n\n<picture><\/picture>\n\n### Otoplastieken\n\nOordoppen kunnen op maat worden gemaakt. Oordopen op maat worden otoplastieken genoemd. Deze oordoppen sluiten perfect aan bij de vorm van de gehoorgang en zitten daarom comfortabel. Ze dempen het geluid erg goed.","children":[]},{"id":50,"page":null,"parent_id":47,"name":"Koptelefoons (passieve en actieve noise-cancelling)","introduction":null,"content":"Koptelefoons worden vooral gebruikt om naar muziek te luisteren. Tegenwoordig hebben veel koptelefoons ook actieve noise cancelling waardoor ze omgevingsgeluid beter kunnen wegfilteren.\n\n### Er zijn twee soorten koptelefoons: over-ear en on-ear\n\n* Een **over-ear** koptelefoon valt over je gehele oor heen. Hierdoor hoor je veel minder omgevingsgeluid. Een over-ear koptelefoon met actieve noise cancelling blokkeert bijna al het omgevingsgeluid. \n\n<picture><\/picture>\n\n* Een **on-ear** koptelefoon is gemaakt om op de oren te rusten. Omgevingsgeluid is bij on-ear koptelefoons meer te horen dan bij de over-ear. Een on-ear koptelefoon met actieve noise cancelling blokkert wel bijna alle omgevingsgeluid. \n\n<picture><\/picture>\n\n### Tips om op te letten bij de aanschaf van een koptelefoon\n\nAls je een koptelefoon wilt aanschaffen is het verstandig om te passen in de winkel. Je kunt letten op de volgende punten:\n\n* Kijk of je voorkeur uitgaat naar een over-ear of on-ear koptelefoon. \n* Kijk of je een koptelefoon wilt die je kunt verstellen. Koptelefoons kunnen soms veel druk geven op je hoofd.\n* Let op het materiaal van de oorkussens van de koptelefoon. Je kunt denken aan zacht of hard materiaal of bijvoorbeeld ademende materialen in verband met zweten.\n* Het kan fijn zijn om een koptelefoon met afneembare oorkussens te hebben. Deze oorkussens kun je schoonmaken.\n* Overweeg een draadloze koptelefoon als je de draad vervelend vindt. \n* Probeer actieve noise cancelling uit zowel met als zonder muziek. \n* Probeer actieve noise cancelling uit buiten de winkel.\n* Via de websites: [tweakers.net](https:\/\/tweakers.net\/) of [rtings.com](https:\/\/www.rtings.com\/) kun je uitzoeken welke koptelefoon bij je past. \n* Er zijn verschillende bedrijven zoals grover.com waar je een koptelefoon kunt huren. Zo kun je bekijken of een koptelefoon fijn zit en goed voor je werkt voordat je er een aanschaft.","children":[]},{"id":51,"page":null,"parent_id":47,"name":"Oortjes (passieve en actieve noise-cancelling)","introduction":null,"content":"**In-ear** oortjes steek je in je gehoorgang. Daardoor wordt het omgevingsgeluid sterk gedempt. Als de in-ear oortjes ook nog actieve noise cancelling hebben, wordt bijna al het omgevingsgeluid gefilterd.\n\n<picture><\/picture>\n\n**Ear-buds** gaan niet volledig je gehoorgang in, ze zitten wat losser in je oor. Je hoort hierdoor beter wat er om je heen gebeurt doordat de geluiddemping minder sterk is. Als deze ear-buds zijn uitgerust met actieve noise cancelling wordt bijna al het omgevingsgeluid gefilterd.\n\n<picture><\/picture>\n\n### Tips om op te letten bij de aanschaf van oortjes\n\nAls je oortjes wilt aanschaffen is het verstandig om te passen in de winkel. Je kunt letten op de volgende punten:\n\n* Kijk of je voorkeur uitgaat naar in-ear oortjes of ear-buds. Leveren de in ear oortjes een naar gevoel op doordat ze in je gehoorgang zitten, probeer dan ear-buds oortjes als alternatief.\n* Let op de pasvorm en het materiaal van de oortjes. Sommige oortjes hebben afneembare opzetstukjes. Deze hebben verschillende groottes en kun je schoonmaken.\n* Overweeg draadloze oortjes te kopen als je de draad vervelend vindt.\n* Probeer actieve noise cancelling uit zowel met als zonder muziek.\n* Probeer de noise cancelling uit buiten de winkel.\n* Via de websites: [tweakers.net](https:\/\/tweakers.net\/) of [rtings.com](https:\/\/www.rtings.com\/) kun je uitzoeken wat bij je past.\n* Er zijn verschillende bedrijven zoals grover.com waar je oortjes kunt huren. Ze kun je goed kijken of de oortjes fijn zitten en wat goed voor je werkt voordat je er een aanschaft.","children":[]}]